ಸ್ತ್ರೀ... ಹೆಣ್ತನ...........

ಸ್ತ್ರೀ....ಎನ್ನುವ ಒಂದೇ ಒಂದು ಅಕ್ಷರಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ನವಿರಾದ, ಭಾವನಾತ್ಮಕ ತಂತುಗಳು ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿವೆ. ಇದರ ಅರ್ಥ, ಆಳ, ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಅರಿಯುವ ಸತತ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡುತ್ತಲೇ ಬಂದಿದ್ದೇವೆ. ಸ್ತ್ರೀ ನಾನಾರೂಪಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ, ಒಂದು ಪಾತ್ರ..... ಇಳೆ, ಭೂಮಿ, ವಸುಂಧರೆ.... ಎಂದು ನಾನಾ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ, ನಮ್ಮ ಭೂದೇವಿಯಂತೆ.... ನಮ್ಮ ಹಿಂದೂ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ತಾಯಿಯಾಗಿ ಪೂಜಿಸುತ್ತೇವೆ ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನು ಭೂದೇವಿಗೆ ಹೋಲಿಸುತ್ತೇವೆ. ಯುಗಯುಗಗಳಿಂದ ನಮ್ಮೆಲ್ಲಾ ದುರಾಚಾರ, ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಗಳನ್ನೂ ಸಹಿಸಿಕೊಂಡು, ನಮ್ಮನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸುತ್ತಲೇ ಇರುವ ಕ್ಷಮಯಾಧರಿತ್ರಿ ನಮ್ಮ ಭೂತಾಯಿ... ಅಂತೆಯೇ ಸ್ತ್ರೀ... ತಾಯಿಯಾಗಿ, ಸೋದರಿಯಾಗಿ, ಸ್ನೇಹಿತೆಯಾಗಿ.... ಹಲವಾರು ರೂಪಗಳಲ್ಲೂ, ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲೂ... ನಮ್ಮನ್ನು ಪೊರೆಯುತ್ತಾಳೆ, ಸಲಹುತ್ತಾಳೆ, ಕ್ಷಮಿಸುತ್ತಾಳೆ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯ ಆಳದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ದಿಗಂತದಾಚೆಗೂ ಪಸರಿಸಿ ಬಿಡುತ್ತಾಳೆ....

The Lifetime of a boy to man:

I was born, A woman was there to hold me :- My mother
I grew as a child, A woman was there to care for me & play with me:- My sister
I went to school, A woman was there to help me learn :- My teacher
I became depressed whenever I lost, A woman was there to offer me shoulder :- My friend
I needed company, compatibility & love, A great woman was there for me:- My wife
I became tough, A woman was there to melt me :- My daughter
When i die, A woman is there to absorb me in :- My motherland

If you are a Man, Value Every Woman & If you are a Woman, Be proud to be one.

Saluting the free spirit of Women hood.

ಈ ಅಂಚೆ ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ಕೆಳಗೆ ನನ್ನ ಅಂಚೆ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಬಂದು ಕುಳಿತಿತ್ತು....... ತೆರೆದು ಓದಿದಾಗ, ನಾನು ಹೆಣ್ಣಿನ ಜೀವನದ ಒಂದೊಂದೇ ಘಟ್ಟವನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಚಿತ್ರಿಸಿಕೊಳ್ಳ ತೊಡಗಿದೆ......

ಒಬ್ಬ ಹುಡುಗ ಅಥವಾ ಒಂದು ಗಂಡಿನ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡುವಾಗ ಹೆಣ್ಣು ಖಂಡಿತಾ ಎಲ್ಲಾ ವಿಧದಲ್ಲೂ, ಪಾತ್ರದಲ್ಲೂ ಗಂಡನ್ನು ಪೋಷಿಸುವವಳಂತೆಯೇ ಕಾಣುತ್ತಾಳೆ. ಸ್ತ್ರೀಯ ಮೊದಲ ರೂಪ ಪುರುಷರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮಾತೃ ಸ್ವರೂಪವೇ... ತಾಯಿ ತನ್ನ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ೯ ತಿಂಗಳು ಶಿಶುವನ್ನು ಹೊತ್ತು, ಪೋಷಿಸಿ, ತನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನೂ ನಗು ನಗುತ್ತಾ ಸಹಿಸಿ, ಮರುಹುಟ್ಟು ಎನ್ನುವಂಥಹ ನೋವನ್ನೂ ಸಹಿಸಿಕೊಂಡು ಜನ್ಮ ಕೊಡುತ್ತಾಳೆ. ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೆಣ್ಣು ಗರ್ಭ ಧರಿಸಿದಂದೇ... ಆ ಪುಟ್ಟ ಇನ್ನೂ ಯಾವ ಆಕಾರ, ರೂಪವನ್ನೂ ಪಡೆಯದೇ ಇದ್ದಾಗಲೇ... ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ತನ್ನ ಸಂಬಂಧ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡು ಬಿಟ್ಟಿರುತ್ತಾಳೆ. ತಾಯಿ ಸೇವಿಸುವ ಆಹಾರವನ್ನು, ತನ್ನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡು, ಮಗು ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಇದು ಸುಂದರವಾದ ಪ್ರಕೃತಿ ನಿಯಮ ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀಯ ದೇಹ ರಚನೆಯೇ ಇದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ... ಗರ್ಭಧಾರಣೆಯಾದಾಗಿನಿಂದಲೂ ಆ ಶಿಶು ಎಲ್ಲಕ್ಕೂ ತಾಯನ್ನೇ ಆಶ್ರಯಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಬೆಳೆಯುತ್ತಾ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾ, ತಾಯಿಯ ಸತ್ವ ಹೀರಿ, ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹೊರಗಿನ ಈ ಪ್ರಪಂಚಕ್ಕೆ ಬರಲು ಬೇಕಾದಂತೆ ಸಿದ್ಧತೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಪುರುಷ ಗರ್ಭಧಾರಣೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತಾನೆಯೇ ಹೊರತು, ಗರ್ಭದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಮಾನಸಿಕ ಬೆಂಬಲ ಕೊಡುವುದು ಬಿಟ್ಟರೆ ಬೇರೆ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲಾರ. ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತವಾಗಿ ೭ನೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡುವ ಸೀಮಂತೋನ್ನಯನದಲ್ಲಿ (ಸೀಮಂತೋನ್ನಯನವೆಂದರೆ ತಲೆಯ ಮೇಲಿನ ಕೇಶವನ್ನು ಮಧ್ಯಭಾಗದಿಂದ ವಿಂಗಡಿಸುವುದು ಎಂದು ಅರ್ಥ) ಮಾತೃಪೂಜೆ, ನಾಂದಿ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳು ಮುಗಿದ ನಂತರ ಪ್ರಜಾಪತಿಗೆ ಮಂತ್ರಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಹವಿಸ್ಸನ್ನು ನೀಡಿದ ನಂತರವೇ ಮಗುವಿನ ಮೇಲೆ ತಂದೆಗೆ ಅಧಿಕಾರವೆಂಬ ಮಾತು ಓದಿದ್ದೇನೆ. ಇದರ ನಂತರ ಮಗು ತಂದೆಯ ವಂಶಸ್ಥನಾಗುತ್ತಾನೆಂಬ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ... ನವಮಾಸಗಳು ತುಂಬಿದಾಗ, ನೋವು ಸಹಿಸಿ, ಮಗುವಿಗೆ ಜನ್ಮವೀಯುತ್ತಾಳೆ ತಾಯಿ.... ಹುಟ್ಟಿದ ಮಗುವಿನ ಮುಖ ನೋಡಿದೊಡನೆ, ತಾನು ಅದುವರೆಗೂ ಪಟ್ಟ ಕಷ್ಟಗಳೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಮರೆತು, ತನ್ನ ಜೀವಸತ್ವ ಹೀರಿ, ತನ್ನೊಳಗೆ ಬೆಳೆದು, ಹೊರ ಪ್ರಪಂಚಕ್ಕೆ ಅಡಿಯಿಟ್ಟ ಮಗುವನ್ನು, ಎಲ್ಲದರಿಂದಲೂ ರಕ್ಷಿಸುವಂತೆ ತನ್ನೆದೆಗೆ ಅವುಚಿಕೊಂಡಾಗ, ಗರ್ಭದಲ್ಲಿನ ಆ ಬಿಸುಪು ಮಗುವಿಗೆ ತಾಯ ಅಪ್ಪುಗೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ.... ಕಂದ ತನ್ನೊಳಗಿದ್ದಾಗಲೂ ತನ್ನದೇ ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಪಾಲು ಕೊಟ್ಟು ಬೆಳೆಸುವ ತಾಯಿ, ಕಂದ ಜನ್ಮಿಸಿದ ನಂತರವೂ ತನ್ನ ಎದೆಹಾಲು - ಅಮೃತವನ್ನು ಉಣಿಸಿ ಬೆಳೆಸುತ್ತಾಳೆ.....

ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳು ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ ಅಮ್ಮಂದಿರಾಗಿರುತ್ತಾರೆಂದು ಓದಿದ್ದೆ. ಅದು ನೂರಕ್ಕೆ ನೂರರಷ್ಟು ಸತ್ಯವಾದ ಮಾತೆಂದು ನಾವು ಪುಟ್ಟ ಪುಟ್ಟ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಗಮನವಿರಿಸಿ ನೋಡಿದರೆ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ತಾನೇ ಇನ್ನೂ ಪುಟ್ಟವಳು... ಆದರೆ ತನಗೊಬ್ಬ ತಮ್ಮನೋ, ತಂಗಿಯೋ ಇದ್ದರೆ, ಆಗಲೇ ತುಂಬಾ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತವಾಗಿ, ತಾಯಿ ತನ್ನನ್ನು ಹೇಗೆಲ್ಲಾ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವಳೋ, ಅದನ್ನೆಲ್ಲಾ ತಾನು ತನ್ನ ತಮ್ಮ, ತಂಗಿಯರಿಗೆ ಮಾಡುತ್ತಾ.... ಆಗಲೇ ತಾಯ್ತನ ಮೆರೆಸುತ್ತಾಳೆ. ತನಗಿಂತ ಚಿಕ್ಕ ಮಗು, ತಮ್ಮನಾದರೆ, ನಿಜ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ತಾಯಿಯೇ ಆಗಿಬಿಡುತ್ತಾಳೆ.... ಆದರೆ ಒಬ್ಬ ಅಣ್ಣನಿಗೆ ತಂಗಿಯಾದರೆ.. ಇಲ್ಲೂ ತಾಯ್ತನವಿದ್ದೇ ಇರತ್ತೆ. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಅಣ್ಣ ತನಗಿಂತ ದೊಡ್ಡವನು, ತನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವವನು, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿದಿರುವವನು ಎಂಬ ಭಾವ ಒಂದು ಕಡೆಯಾದರೆ, ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ಅವಳ ಹೆಣ್ತನ, ವಯಸ್ಸನ್ನು ಲೆಖ್ಕಿಸದೇ ಅಣ್ಣನ ಊಟ-ತಿಂಡಿ, ಆರೋಗ್ಯ, ಎಲ್ಲದರ ಬಗ್ಗೆ ಕಾಳಜಿ ವಹಿಸುತ್ತಾ ತಾಯಿಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ತುಂಬಿಯೇ ಬಿಡುತ್ತಾಳೆ. ಹೆಣ್ಣು ಅಕ್ಕನಾದರೂ, ತಂಗಿಯಾದರೂ, ಒಂದು ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ತಾಯಿಯ ನಂತರದ ತಾಯಿಯೇ.... ಅಕ್ಕನಾದರೆ ತಮ್ಮನಿಗೆ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಎಲ್ಲಾ ಹಂತಗಳಲ್ಲೂ ಮಾರ್ಗ ದರ್ಶನ ಮಾಡುತ್ತಾ, ಲಾಲಿಸುತ್ತಾಳೆ. ತಂಗಿಯಾದರೆ ಅಣ್ಣನ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ನಡೆದರೂ ಕೂಡ, ತಾನು ಒಬ್ಬ ಸಹೃದಯವಂತ, ಆತ್ಮೀಯ, ಗೆಳತಿಯಾಗಿ, ಅಣ್ಣನ ಯಶಸ್ಸು, ದು:ಖ ಎರಡರಲ್ಲೂ ತಾನೂ ಪಾಲು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ, ಆಪ್ತತೆ ತೋರುತ್ತಾಳೆ... ಆಟವಾಡುತ್ತಾಳೆ, ಜೊತೆಗೆ ನಕ್ಕು ನಗಿಸುತ್ತಾಳೆ... ಯಾವುದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೂ ನಾನಿದ್ದೇನೆ ನಿನ್ನ ಬೆಂಬಲಕ್ಕೆ ಎಂದು ತೋರಿಸುತ್ತಾಳೆ....

ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಠ ಹೇಳುವ ಉಪಾಧ್ಯಾಯಿನಿಯಾಗಿ ಕೂಡ ಹೆಣ್ಣು ತನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ತಾಯ್ತನವನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿಯೇ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಬೌದ್ಧಿಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಸುತ್ತಾಳೆ... ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳೂ ಕೂಡ, ಉಪಾಧ್ಯಾಯಿನಿಯ ಹತ್ತಿರವೇ ಹೆಚ್ಚು, ಸಂಕೋಚವಿಲ್ಲದೆ, ತಾಯಿಯ ರೂಪವೆಂದು ಸಲಿಗೆಯಿಂದ ಪಳಗುತ್ತಾರೆ. ನಮ್ಮ ಪ್ರಾಥಮಿಕ, ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಹಂತದ ತರಗತಿಗಳ ಉಪಾಧ್ಯಾಯಿನಿಯರನ್ನು ನಾವು ಮರೆಯುವುದು ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ. ಮಕ್ಕಳ ಮಾನಸಿಕ ಏರುಪೇರುಗಳನ್ನೂ, ವಿಕಾಸದ ಹಂತಗಳನ್ನೂ ಹೆಣ್ಣು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಯುತವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿ, ಉತ್ತಮ ಭವಿಷ್ಯ ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತಾಳೆ..

ಸ್ತ್ರೀ ಒಬ್ಬ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸ್ನೇಹಿತೆಯೂ ಆಗಬಲ್ಲಳು. ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ರಕ್ತ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲದಿದ್ದಾಗಲೂ ಸ್ನೇಹಿತೆಯಾಗಿ, ಸಾಂತ್ವನ ಮಾಡುವ ಪರಿ, ಆತ್ಮೀಯವಾಗಿ ಪಳಗುವ ರೀತಿ, ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ವೇಗ... ಇದೊಂದು ಅದ್ಭುತವಾದ ಕಲೆ ಸ್ತ್ರೀ ವರವಾಗಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾಳೆ. ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೂ ಗಂಡು ಹೆಣ್ಣಿನ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತನಾಗೇ ಇರುತ್ತಾನೆ. ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕೊಡುವುದಷ್ಟೇ... ಎಷ್ಟು ಹಿಂತಿರುಗಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾಳೆಂಬುದು, ಯುಗಗಳಿಂದಲೂ ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ಮಡದಿಯಾಗಿ ಗಂಡನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಹೆಂಡತಿ, ಅಲ್ಲಿಯೂ ತಾಯಿಯಾಗಿ, ತಂಗಿಯಾಗಿ, ಅಕ್ಕನಾಗಿ, ಸ್ನೇಹಿತೆಯಾಗಿ, ಕೊನೆಗೆ ಹೆಂಡತಿಯೂ ಆಗಿರುತ್ತಾಳೆ. ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಹೆಣ್ಣು, ಗಂಡಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಲವುಳ್ಳವಳು. ಅವಳು ಯಾವುದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೂ ಕೈ ಚೆಲ್ಲಿ, ಕುಸಿಯುವುದಿಲ್ಲ.... ಅವಳ ಮುಂದೆ ಒಂದೇ ಗುರಿ, ತಾನು ಬಿದ್ದಷ್ಟು ಸಲವೂ ಎದ್ದು ಮುಂದೆ ಸಾಗಲೇ ಬೇಕು, ಗಮ್ಯ ತಲುಪಲೇ ಬೇಕು ಎಂಬುದು.
ಇದೇ ಪುರುಷನಿಗೆ ಬಲಕೊಡುವ ಅಂಶ. ಗಂಡು, ಮಗುವಾಗಿದ್ದಾಗಿನಿಂದಲೂ, ಸ್ತ್ರೀಯ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾನೆ. ದೈಹಿಕವಾಗಿಯೂ, ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿಯೂ ಪುರುಷ ಸ್ತ್ರೀಗೆ ಬೆಂಬಲವಾದರೂ, ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ಸ್ತ್ರೀ ಅಗಾಧ ಶಕ್ತಿವಂತಳು ಮತ್ತು ಪುರುಷನ ಆಂತರಿಕ ಸ್ಥೈರ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವವಳು.

ಗಂಡು ಇನ್ನೂ ಒಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣಿನ ಸಹಾಯ ಅಥವಾ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ, ಅದು ಯಾವಾಗೆಂದರೆ, ತಾನು ಹೆಣ್ಣು ಮಗುವಿನ ತಂದೆಯಾದಾಗ.... ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪುರುಷರ ಮಧ್ಯ ವಯಸ್ಸಿನ ಪ್ರಾರಂಭದ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಆಗುವಂತದ್ದು. ಮುದ್ದು ಮಗಳ ಸಹವಾಸದಲ್ಲಿ, ತನ್ನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದಲ್ಲೇ ಬಹಳಷ್ಟು ಮಾರ್ಪಾಡು ತನಗೇ ಅರಿಯದಂತೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಾನೆ. ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸಲ ತಂದೆಯಾಗಿ, ಮಗಳ ಜೊತೆಗೂ ಕಲಿಯುತ್ತಾ, ಬೆಳೆಯುತ್ತಾ, ಒಂದು ಹಂತಕ್ಕೆ ಬರುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ, ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬದಲಾದ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದವನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಯಮ, ಕಾಳಜಿ, ಆಪ್ಯಾಯತೆ, ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬದುಕನ್ನು ತನ್ನ ಮಗಳ ಕಣ್ಗಳಲ್ಲಿ ನೋಡುವ ರೀತಿಯನ್ನು ಕಲಿತಿರುತ್ತಾನೆ. ಮಗಳ ಆಗ್ರಹಕ್ಕೆ, ಪ್ರೀತಿಗೆ ಹೆಜ್ಜೆ ಹೆಜ್ಜೆಗೂ ತನ್ನ ಉಕ್ಕಿನಂತಹ ಅಹಂ ಕರಗುತ್ತಿದ್ದರೂ ಲಕ್ಷಿಸದೆ, ಮೃದುವಾಗಿ ಬೆಣ್ಣೆಯ ಮನಸ್ಸಿನ ಮನುಷ್ಯನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿತನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ.

ಹೀಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹಂತದಲ್ಲೂ ಸ್ತ್ರೀ ತನ್ನ ಅಗಾಧ ಪ್ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಗಂಡನ್ನು ತೇಲಿಸುತ್ತಾಳೆ, ಬೆಳೆಸುತ್ತಾಳೆ, ತಾನೂ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾಳೆ... ಜಿ ಎಸ್ ಶಿವರುದ್ರಪ್ಪನವರ ಕವನ... ಅಶ್ವಥ್ ಅವರ ಕಂಠದಲ್ಲಿ... "ಆಕಾಶದ ನೀಲಿಯಲ್ಲಿ... ಚಂದ್ರತಾರೆ ತೊಟ್ಟಿಲಲ್ಲಿ.... ಬೆಳಕನಿಟ್ಟು ತೂಗಿದಾಕೆ... ನಿನಗೆ ಬೇರೆ ಹೆಸರು ಬೇಕೆ..... ಸ್ತ್ರೀ...... ಎಂದರೆ ಅಷ್ಟೆ ಸಾಕೆ"..... ಈ ಕವನದ ಕೊನೆಯ ಸಾಲುಗಳು... "ಮನೆಮನೆಯಲ್ಲಿ ದೀಪ ಮುಡಿಸಿ.... ಹೊತ್ತು ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅನ್ನ ಉಣಿಸಿ... ತಂದೆ ಮಗುವ ತಬ್ಬಿದಾಕೆ... " ಎಂಬ ಸಾಲುಗಳು ಸ್ತ್ರೀಯ ಜೀವನದ ಪೂರ್ಣ ಪರಿಚಯ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟು ಬಿಡುತ್ತದೆ..... ಈ ಸಾಲುಗಳು ’ಸ್ತ್ರೀ’ ಎಂಬ ಶಕ್ತಿಗೆ ಸಂದ ಗೌರವ.......

ಪ್ರಸ್ತುತ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀ ಅನೇಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆದಿದ್ದಾಳೆ. ತನ್ನ ಹಾಗೂ ತನ್ನ ಪರಿವಾರದ ಪೋಷಣೆಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿ ದುಡಿಯುತ್ತಾ ಒಳಗಿನ ಹಾಗೂ ಹೊರಗಿನ ಪ್ರಪಂಚಗಳೆರಡನ್ನೂ ಅತ್ಯಂತ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ತೂಗಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ. ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿದ್ದಂತೆ ಈಗ ಹೆಚ್ಚು ಅವಿಭಕ್ತ ಕುಟುಂಬಗಳು ಇಲ್ಲದಿರುವುದರಿಂದ, ಹೊರಗೆ ದುಡಿಯುವ ಮಹಿಳೆಗೆ ತನ್ನ ಅಸಂಖ್ಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಪುರುಷನ ಸಹಾಯ, ಸೌಹಾರ್ದತೆ ಖಂಡಿತಾ ಬೇಕು. ಅದೇ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ನಾವು ವಸ್ತು ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸಿದಾಗ, ನಮ್ಮ ಪುರುಷ ಸಮಾಜದಲ್ಲೂ, ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ, ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವೀಯುತವಾಗಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕಂಡಿದೆ. ಈಗಿನ ಜನಾಂಗದ ಪತಿ ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಗೌರವಯುತವಾಗಿ ನಡೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಎಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟದಲ್ಲೂ ತನ್ನಷ್ಟೇ ಉನ್ನತ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ಪತ್ನಿಯ ಕರ್ತವ್ಯ, ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಸಂಸಾರ ನಿಭಾಯಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಇಲ್ಲಿ ತಂದೆ ಹೆಚ್ಚೋ... ತಾಯಿ ಹೆಚ್ಚೋ.. ಎಂಬ ಮಾತಿಗಿಂತ, ಒಬ್ಬರ ಮೇಲೊಬ್ಬರು ಪರಸ್ಪರ ಅವಲಂಬಿತರಾಗಿ ಕುಟುಂಬ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡುವ ರೀತಿ ಮೆಚ್ಚತಕ್ಕದ್ದು...... ತಾಯಿ ಮಗುವಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಎಲ್ಲಾ ಹಂತಗಳಲ್ಲೂ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರೂ ಕೂಡ, ತಂದೆಯೂ ಇಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟೇ ಪ್ರಮುಖನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಪುರುಷ ಗರ್ಭ ಧರಿಸಲಾರ, ತನ್ನ ಆಹಾರದ ಮೂಲಕ ಆಹಾರ ಒದಗಿಸಿ, ಮಗುವನ್ನು ಬೆಳೆಸಲಾರ, ಮಮತೆಯ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಬೆಚ್ಚಗೆ ಮುಚ್ಚಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲಾರ, ಆದರೆ ಅದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಸ್ತ್ರೀ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ ಮತ್ತು ಅವಳ ಸೃಷ್ಟಿಯೇ ಅದಕ್ಕಾಗಿ, ಅದೇ ರೀತಿ ಆಗಿರುವುದರಿಂದ, ಇಲ್ಲಿ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಎಳೆಗೆ ವಿಶೇಷ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಬರುತ್ತದೆ. ತಾಯ ಪ್ರೀತಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವೇ ಹೊರತು, ತಾಯಿ ಪ್ರಮುಖಳೋ, ತಂದೆ ಪ್ರಮುಖನೋ ಅನ್ನುವ ಮಾತಲ್ಲ... ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಮಗುವನ್ನು ಸತ್ಪ್ರಜೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆಸುವ ಹೊಣೆ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿ ತಂದೆ-ತಾಯಿ ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ಸೇರಿದ್ದು ಎಂಬುದು ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.

ಕೊನೆಯ ಮಾತು... ಗಂಡು ತನ್ನ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲೂ ಸ್ತ್ರೀ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲೇ ಇರುತ್ತಾನೆನ್ನುವುದನ್ನು ಸತ್ತ ನಂತರ ದೇಹವನ್ನು ಮಣ್ಣು ಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಸಾಬೀತು ಪಡಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮ ದೇಹ ಪಂಚ ಭೂತಗಳಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಮತ್ತು ಜೀವ ದೇಹವನ್ನು ಬಿಟ್ಟಾಗ, ಅದನ್ನು ಮಣ್ಣು ಮಾಡುತ್ತೇವೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅಗ್ನಿಗಾಹುತಿ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ. ನಂತರವಾದರೂ ಬೂದಿಯನ್ನು ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲೂ, ನೀರಿನಲ್ಲೋ ಕದಡುತ್ತೇವೆ. ಆಗಲೂ ಪುರುಷ ಲೀನವಾಗುವುದು ಪ್ರಕೃತಿಯೊಳಗೇ.... ಪ್ರಕೃತಿಯ ಗರ್ಭದಲ್ಲೇ.... ಪ್ರಕೃತಿ ಸ್ತ್ರೀ ಎಂದೂ ತಾಯಿಯೆಂದೂ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವುದರಿಂದ...... ತಾಯ ಗರ್ಭದಿಂದ ಜನಿಸಿ ಬಂದವನು, ಮತ್ತೆ ಹೋಗಿ ಸೇರುವುದು ತಾಯ ಗರ್ಭಕ್ಕೇ.......ಎನ್ನುವ ಮಾತು ಸಾರ್ವಕಾಲಕ್ಕೂ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸ್ತುತ !!!

ಮಧ್ಯ ವಯಸ್ಸು..........

ಕಳೆದ ವರ್ಷ "ತುಳಸೀವನ" ಬ್ಲಾಗ್ ನ ಒಡತಿ ಶ್ರೀಮತಿ ತ್ರಿವೇಣಿ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ರಾವ್ ಅವರು ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ "ಮುಪ್ಪು ನಮ್ಮನ್ನೇಕೆ ಹೆದರಿಸುತ್ತದೆ"? ಎಂಬ ಅಂಕಣ ಬರೆದಿದ್ದರು. ಅವರ ಬರಹ ನನ್ನನ್ನು ಆಗಿಂದಾಗ್ಗೆ ಚಿಂತನೆಗೆ ಹಚ್ಚುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಮಧ್ಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿರುವ ನನ್ನಂಥವರೆಲ್ಲರನ್ನೂ ಈ ಚಿಂತೆ ಕಾಡುತ್ತದೆಯೇ...? ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಮುಪ್ಪು ಹತ್ತಿರ ಬರುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಭಯ ನನಗಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಇದೇನು ಆಗಲೇ ಚೌಕಟ್ಟಿಗೆ ಬಂದು ಬಿಟ್ಟೆನೇ.? ಏನನ್ನೂ ಸಾಧಿಸಲೇ ಇಲ್ಲವಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಳವಳ ಅಷ್ಟೇ.....

ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ಅರ್ಧ ಶತಕ ಮುಟ್ಟಲು ಕಾದಿರುವ ಆಟಗಾರನ ಮನಸ್ಥಿತಿಯಂತಿರಬಹುದೇ ಈ ಮಧ್ಯ ಮಯಸ್ಕರದು ಎಂದು ಒಂಥರಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು, ಯೋಚಿಸುತ್ತಿರುತ್ತೇನೆ. ಇನ್ನೇನು ನಾವು ಹೊಸ್ತಿಲ ಬಳಿಯೇ ನಿಂತು ಬಿಟ್ಟಿದ್ದೀವಲ್ಲ ಎಂದುಕೊಂಡು, ಒಮ್ಮೆ ಸುಮ್ಮನೆ ಒಂದು ಆತ್ಮಾವಲೋಕನ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆಂದೇ ಹಿಂದೆ ತಿರುಗಿ ನೋಡಿದಾಗ, ಕಳೆದ ಜೀವನ ಎಷ್ಟು ಸಾರ್ಥಕ ಎಂಬ ಗುಣಾಕಾರ, ಭಾಗಾಕಾರದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ತೊಡಗುತ್ತದೆ. ನನ್ನ ಜೀವನ ನಾ ಅಂದುಕೊಂಡಂತೆ ಆಗಿದ್ದು ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ... ಅದು ಹೋದ ದಾರಿಗೆ ನಾನು ಹೋಗಿದ್ದೇ ಜಾಸ್ತಿ..... ಆದರೂ ಮದುವೆ, ಸಂಸಾರ, ಕೆಲಸ, ಮಗು, ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಎಲ್ಲದರ ಮಧ್ಯೆ ಎಲ್ಲೋ ಕಳೆದು ಹೋಗಿದ್ದ ನನ್ನನ್ನು ನಾನು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳುವ, ಎಚ್ಚೆತ್ತುಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಈಗ ಶುರುವಾಗಿದೆ. ಈ ಮಿಕ್ಕಿದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಾದರೂ ಏನಾದರೂ ಸಾಧಿಸಬಹುದಾ ಎಂಬ ಯೋಚನೆ ಮಾಡತೊಡಗಿದ್ದೇನೆ...

ಸಾರ್ಥಕ ಜೀವನವೆಂದರೆ ಬರೀ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಿ, ಸಂಸಾರ ಉಳಿಸುವುದು ಮಾತ್ರವೇನಾ..? ಮುಪ್ಪು ಬರುವ ಮೊದಲು ಇರುವ ತಾರುಣ್ಯದ ಕೆಚ್ಚಿನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಧೈರ್ಯವಾಗಿ ಎದುರಿಸಿ, ಹೋರಾಡಿ ಗೆಲ್ಲುತ್ತಿದ್ದ ಮನ ಒಮ್ಮೆಗೇ ಕಡಿವಾಣ ಹಾಕಿದಂತಾಡುವುದೇಕೋ..? ಮಕ್ಕಳು ದೊಡ್ಡವರಾಗಿ ತಮ್ಮ ಜೀವನ ರಥದ ಚುಕ್ಕಾಣಿ ಹಿಡಿದ ನಂತರವಾದರೂ ನಾವು ನಮ್ಮ ರಥವನ್ನು ನಮಗೆ ಬೇಕಾದ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಬಹುದಲ್ಲವೇ...?

ಈ ಹಂತವನ್ನು ತೀರಾ ’ಮುಪ್ಪು’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗದಿದ್ದರೂ, ಅದಕ್ಕಿನ್ನಾ ಒಂದೆರಡು ಮೆಟ್ಟಿಲು ಹಿಂದಿರುವ..."ಮುಪ್ಪಿನ ತಾರುಣ್ಯ" ಅಥವಾ "ಮಧ್ಯಾವಸ್ಥೆ" ಎನ್ನಬಹುದೇನೋ... ಶ್ರೀಮತಿ ತ್ರಿವೇಣಿಯವರು ಹೇಳಿದಂತೆ ಮುಪ್ಪನ್ನು "ಬಾ ಗೆಳೆಯಾ ನೀ ಬರುವ ನಿರೀಕ್ಷೆ ನನಗೆ ಮೊದಲೇ ಇತ್ತು..." ಎಂದು ಸ್ವಾಗತಿಸುವ ಚಿಂತನೆಯೇನೋ ತುಂಬಾ ಚೆನ್ನಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ನಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯ, ಯೌವನ, ಗೃಹಸ್ಥ ಎಷ್ಟು ಬೇಗ ಕಳೆದು ಹೋಗುತ್ತದೆಂದರೆ, ನಾವಿನ್ನೂ ಏನನ್ನೂ ಆಲೋಚಿಸಿಯೇ ಇರುವುದಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಅನುಭೂತಿಸಿಯೇ ಇರುವುದಿಲ್ಲ, ಆಗಲೇ ಮುಪ್ಪು ಬಲವಂತದಿಂದ, ನಾವು ಬಾ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಕಾಯದೆಲೇ ಬಂದು ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿ ಪದ್ಮಾಸನ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಕುಳಿತಾಗಿರತ್ತೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಒಂದು ಹೆಣ್ಣು ತನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನೂ, ತನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ತರಹದ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನೂ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿ, ಅಬ್ಬಾ...! ಇನ್ನಾದರೂ ನನಗೆ ಬೇಕಾದದ್ದೇನಾದರೂ ಸಾಧಿಸಬೇಕೆಂದು, ತುಡಿಯುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ, ಮೈಯಲ್ಲಿನ ಶಕ್ತಿ ಎಲ್ಲಾ ಸೋರಿ ಹೋಗಿರುತ್ತೆ. ಮನಸು ತನ್ನ ಇರುವಿಕೆಯನ್ನು ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಡಲು ಸಜ್ಜಾಗುವ ವೇಳೆಗಾಗಲೇ ದೇಹ ಮೊಂಡುಗಟ್ಟಿ, ಕೈಕಟ್ಟಿ ಕುಳಿತುಬಿಟ್ಟಿರುತ್ತೆ...!!!

ಆದರೂ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಬಂದು ಪಟ್ಟಾಂಗ ಹೊಡೆಯುತ್ತಾ ಕುಳಿತಿರುವ ಮುಪ್ಪಿನ ದೇವತೆಯನ್ನು ಸಂತುಷ್ಠಗೊಳಿಸಿ, ಮನಸ್ಸು ಸಾಧಿಸಬೇಕೆಂದು ಕಾಣುತ್ತಿರುವ ಕನಸುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವನ್ನಾದರೂ ನಾವು ಸಾಕಾರಗೊಳಿಸಿಕೊಂಡರೆ, ಮುನಿದು, ಸೋಮಾರಿಯಾಗಿ ಕುಳಿತಿರುವ ಮುಪ್ಪೂ ಕೂಡ, ಎಚ್ಚೆತ್ತು ಮೈ ಕೊಡವಿ, ಮನಸಿನ ಜೊತೆ ಕೈಗೂಡಿಸಬಹುದು. ತಾನಿನ್ನು ಮೈ ಮುದುರಿ ಮಲಗಿದರೆ ಏನೇನೂ ಪ್ರಯೋಜನವಿಲ್ಲವೆಂದು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಂಡಾಗ ಮಾತ್ರವೇ ಮುಪ್ಪು ಕೂಡ ಅದ್ಭುತವಾಗಿ, ನಳನಳಿಸುವ ಸೌಂದರ್ಯ ದೇವತೆಯಾಗಬಹುದು...

ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆ ಎನ್ನುವುದು ಎಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಜಾಗೃತವಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುತ್ತದೋ, ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ನಮ್ಮ ತನುವೆಂಬ ಮನೆಗೆ ಬರುವ ಅತಿಥಿಗಳಾದ, ಮುಪ್ಪು, ರೋಗ, ಚಿಂತೆ ಎಲ್ಲರೂ ನಮ್ಮನ್ನು ಬಳಲಿಸದೆ, ಆರಾಮವಾಗಿ ಇದ್ದು, ಅತಿಥಿ ಸತ್ಕಾರವನ್ನು ಮೌನವಾಗಿ, ಸದ್ದಿಲ್ಲದೆ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ಕಟ್ಟ ಕಡೆಯ ಬೆಂಚಿನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಂತೆ ಕುಳಿತಲ್ಲೇ ತೂಕಡಿಸುತ್ತಾ ಇರುತ್ತಾರೆ. ಇವರೆಲ್ಲರ ಜೊತೆಯೇ ಸಹಬಾಳ್ವೆ ಮಾಡಲೇಬೇಕಾದ ನಾವು, ಜೀವನವನ್ನು ನೋಡುವ ದೃಷ್ಟಿ ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಂಡಷ್ಟೂ ಶಾಂತಿಯುತವಾದ, ನೆಮ್ಮದಿಯ ಜೀವನವನ್ನು ನಡೆಸಬಹುದು.... ಇದು ನನ್ನ ಅನಿಸಿಕೆ.....!!! :-)

ಹೊಸ ಬ್ಲಾಗ್......

ನನ್ನ ಬ್ಲಾಗ್ ಲೋಕದ ಗೆಳೆಯರೇ.......

ನಿಮಗೆಲ್ಲರಿಗೂ ಒಂದು ಸಂತಸದ ಸುದ್ದಿ ಹೇಳುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಬರಹ....

ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಮೆಚ್ಚಿನ ಕವಿ, "ಬಯಕೆ" ಕವನದ ಕತೃ ಶ್ರೀ ಅನಂತರಾಜ್ ನಾಯಕ್ ಅವರು ತಮ್ಮದೇ ಆದ

ಹೊಸ ಬ್ಲಾಗ್ ತೆರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಇನ್ನು ನಮಗೆಲ್ಲಾ ಅವರ ಕವನಗಳ ರಸದೌತಣ.... ಅವರನ್ನು ನಿಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಪರವಾಗಿ

ನಾನು ಆತ್ಮೀಯವಾಗಿ, ಹಾರ್ದಿಕವಾಗಿ ಬ್ಲಾಗ್ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಸ್ವಾಗತಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ...... ಅವರ ಬ್ಲಾಗ್ "ಅನಂತದಿಂದ

ದಿಗಂತದವರೆಗೂ"... ಪಸರಿಸಲಿ, ಕಂಪು ಬೀರಲಿ, ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಮನ ತಣಿಸಲಿ. ಅನಂತದಿಂ... ಕೊಂಡಿ......

http://ananthadimdigantha.blogspot.com ನಿಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಸ್ನೇಹ ಪೂರ್ವಕ ಶುಭ ಹಾರೈಕೆಗಳನ್ನು

ನೀವು ಅವರಿಗೆ ಕೋರುತ್ತೀರಲ್ಲವೇ.......

ಧನ್ಯವಾದಗಳೂ.........

ಸಂಪದಿಗರ 'ಸಮ್ಮಿಲನ'

ಸಂಮಿಲನದ ಎರಡು ದಿನಗಳ ಮೊದಲಿನಿಂದಲೇ ನನ್ನಲ್ಲೊಂಥರಾ ಕುತೂಹಲದ ಆತಂಕ ಶುರುವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟಿತ್ತು. ನಮ್ಮ ಆತ್ಮೀಯ ಹರಿ ದೂರವಾಣಿ ಮೂಲಕ ನನಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ, ನಾನು ಶನಿವಾರ ಸಿಐಎಸ್ ಕಟ್ಟಡ ನೋಡಲು ಹೋಗುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದಾಗ ನನ್ನ ಕ್ಷಣ ಗಣನೆ ಆರಂಭವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟಿತು. ಭಾನುವಾರ (13.06.2010)ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ೭.೩೦ಕ್ಕೇ ಹರಿ ಕರೆ ಮಾಡಿ ರೆಡೀನಾ... ಎಂದಾಗ
ನನಗೆ ಭಯವೇ ಆಗಿತ್ತು. ಇಷ್ಟು ಬೇಗನಾ...? ಏನಪ್ಪಾ ಇದು ಎಂದರೆ... ನಾನಾಗಲೇ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿದ್ದೇನೆ, ನಿನ್ನೆ ಮಳೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಕೊಂಡೆ, ಹೋಗಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಈಗ ಬೇಗ ಎಲ್ಲರಿಗಿಂತ ಮೊದಲು ಹೋದರೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಏನಾದರೂ ತಯಾರಿ ಮಾಡಬಹುದು ಮತ್ತು ಬಂದವರನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಬಹುದು ಎಂದರು. ಸರಿ ನೀವು ಹೊರಡಿ ನಾ ಬರ್ತೀನಿ ಎಂದೆ. ಹಾಗೂ ಹೀಗೂ ಬೆಳಗಿನ ಅವಸರದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮುಗಿಸಿ, ನಾನು ರೆಡಿಯಾದಾಗ ಆಗಲೇ ೯.೧೫. ಇನ್ನೂ ನಮ್ಮ ಮನೆ ಗಲ್ಲಿಯನ್ನೂ ದಾಟಿರಲಿಲ್ಲ, ಆಗಲೇ ಹರಿಯ ಕರೆ.... ಈಗ ಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಟ್ರಾ... ಅಯ್ಯೋ ಎಷ್ಟೊತ್ತಿಗಪ್ಪಾ ನೀವು ಬರೋದು ಅಂದ್ರು.... ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಇರಲ್ಲ ಹರಿ, ಭಾನುವಾರ ೨೦ ನಿಮಿಷದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿರ್ತೀನಿ.... ಯಾರು ಬಂದಿದ್ದಾರೆ ಅಂದೆ. ಹರಿ ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನೇ ಕೊಟ್ಟಾಗ... ನನಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಸಂತೋಷವಾಗಿತ್ತು. ಮನೆಯಿಂದ ದೊಮ್ಮಲೂರು ತಲುಪಿದ್ದೇನೋ ನಾನೆಂದಂತೆ ಬರೀ ೧೫ ನಿಮಿಷದಲ್ಲೇ... ಆದರೆ ಆ ನೀರಿನ ತೊಟ್ಟಿಯ ಗುರುತು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಸಿಐಎಸ್ ಕಟ್ಟಡ ಹುಡುಕುವಲ್ಲಿ ಇನ್ನರ್ಧ ಘಂಟೆಯಾಗಿ ಹೋಗಿತ್ತು. ೩೦ ನಿಮಿಷದಲ್ಲಿ ೪ ಸಲ ಹರಿಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ, ಅವರ ತಲೆಯೂ ತಿಂದಿದ್ದಾಯ್ತು.... :-) ಕೊನೆಗೂ ಹರಿ ಮುಖ್ಯ ರಸ್ತೆಗೆ ಬಂದು ಕಾದಿದ್ದು, ನನ್ನನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋದಾಗ, ಅಲ್ಲಾಗಲೇ ಸಂಪದಿಗರ ಕಲರವ ಶುರುವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟಿತ್ತು.

ಸಿಐಎಸ್ ಕಟ್ಟಡ ಸುಂದರವಾಗಿದೆ. ಹೊರಗೆ ಹಸಿರು ವಾತಾವರಣ... ಕೋಗಿಲೆಯ ಎಡಬಿಡದ ಕುಹೂ ಗಾನ, ಮನಕ್ಕೆ ನಿಜಕ್ಕೂ ಮುದಕೊಟ್ಟಿತ್ತು. ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಶಸ್ಥವಾದ ಜಾಗವಾಗಿತ್ತು ಅದು ನಮ್ಮ ಸಂಮಿಲನಕ್ಕೆ... ನಾಗರಾಜ್ ರ ಚಿತ್ರ ನೋಡಿದ್ದ ಕಾರಣ ನಾನವರನ್ನು ಗುರುತು ಹಿಡಿದೆ. ಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ತಿರುಗೆ ಕಾಫಿ ಲೋಟ ಹಿಡಿದಿರುವ ಚಿಕ್ಕೂ... ಎದುರಿಗೇ ಕುಳಿತಿದ್ದರೂ ನನಗೆ ಗುರುತು ಹಿಡಿಯುವುದಾಗಲಿಲ್ಲ... ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಪಕ್ಕದ ಸೋಫಾದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿದ್ದವರು... ನಮಸ್ಕಾರ ಎಂದು ಜೋರು ದನಿಯಲ್ಲೆಂದಾಗ, ನಾ ಬೆಚ್ಚಿ ತಿರುಗಿದರೆ... ಯಾವ ಸಂಶಯವೂ ಇಲ್ಲ... ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಮಿತ್ರ ಆತ್ರಾಡಿ ಸುರೇಶ್... ಅಬ್ಬ ಅಂತೂ ಒಬ್ಬರಾದರೂ ಪರಿಚಿತರಿದ್ದಾರೆಂದು ಸಮಾಧಾನದ ನಿಟ್ಟುಸಿರಿಡುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಸುರೇಶ್, ಗೋಪಿನಾಥ್ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ, ಮಂಜುನಾಥ್ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದವರನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು. ಮಂಜುನಾಥ್ ರ ಮಗ, ಮಗಳೂ ಬಂದಿದ್ದರು. ಜೊತೆಗೆ ಒಬ್ಬ ಪುಟ್ಟ ಅತಿಥಿಯೂ ಇದ್ದಳು.... ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಪರಿಚಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಇರುವಾಗ ಆಗಲೇ ಹರಿ "ಸಂಪದ ಸಂಮಿಲನ" ಎಂಬ ದೊಡ್ಡ ಅಚ್ಚು ಹಾಕಿದ ಫಲಕದಂತಹುದನ್ನು ಅಂಟಿಸಿ, ಕುರ್ಚಿಗಳನ್ನು ಈ ಕಡೆ, ಆ ಕಡೆ ಸರಿಸಿ ವೇದಿಕೆ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಷ್ಟುಹೊತ್ತಿಗೆ ಕವಿ ನಾಗರಾಜ್, ಅಂಜನ್ ಕುಮಾರ್ ಅವರೂ ಬಂದು ಸೇರಿದರು.

ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯಾದ ನಂತರ ನಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ತೇಜಸ್ವಿ ಅವರ ಕವಿತಾ ವಾಚನದಿಂದ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಅವರು ತಾವು ಬರೆದ ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಕವನ - ತಮ್ಮ ಭಗ್ನ ಪ್ರೇಮದ ಬಗೆಗೆ ಓದಿದರು. ನಂತರ ಎರಡನೆಯದಾಗಿ ಓದಿದ ಕವನ ’ತನ್ನನ್ನು ಮೊದಲು ಪ್ರೀತಿಸು’.... ಇದರಲ್ಲಿನ ಸಾಲುಗಳು "ನಿಲ್ಲು... ಓಡುತ್ತಿರುವ ಗೆಳೆಯನೆ... ಮರೆತೆಯೇನು ಪ್ರೀತಿಸಲು ತನ್ನನೇ".. ನನ್ನನ್ನು ತುಂಬಾ ಸೆಳೆಯಿತು. ಮತ್ತೂ ಮುಂದುವರೆದು ತೇಜಸ್ವಿ ಅವರು ’ಗುರಿ ಮುಟ್ಟುವ ಬಗ್ಗೆ’, ’ಉತ್ತಮ ಅಭ್ಯಾಸಗಳ ಬಗ್ಗೆ’’ವಾಸ್ತವವ ಅರಿಮನವೇ’.. ಕವನಗಳನ್ನು ಓದಿದರು. ತುಂಬಾ ಚೆನ್ನಾಗಿದ್ದವು ಅವರ ಶೈಲಿ. ತಾವು ಕವನ ಬರೆಯುವ ಪರಿಯನ್ನೂ ಕೂಡ ನಮ್ಮ ಯುವ ಕವಿ ವರ್ಣಿಸಿದರು. ಘಟನೆಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾ ಕವನ ಬರೆಯುವುದನ್ನು ಅವರು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಾಸಕ್ಕಾಗಿ ನಿಘಂಟನ್ನು ತೆರೆದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಪದಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಿ, ಪ್ರಾಸ ಜೋಡಿಸಿ, ತಮ್ಮ ಭಾವ ಕೂಡ ಸೇರಿಸಿ ಕವನ ರಚಿಸುತ್ತಾರಂತೆ.

ಎರಡನೆಯದಾಗಿ ನಾಗರಾಜ್ ಸಂಪದ ಸೇರಿದ ಬಗ್ಗೆ ಹಾಗೂ ತಮ್ಮ ಮಳೆನೀರು ಕೊಯಿಲಿನ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಿದರು. ಯಾವುದೋ ತುರ್ತು ಮೀಟಿಂಗ್ ಗಾಗಿ ಹೋಗಲೇ ಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯವಿದೆಯೆಂದು ಬೇಸರದಿಂದಲೇ ಅವರು ಹೊರಟು ಬಿಟ್ಟರು.

ಗೋಪಿನಾಥ್ ಬೆಳ್ಳಾಳ್ ರವರು ತಮ್ಮ ಕವನಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾಗಿ ವಾಚಿಸಿದರು. ೮೦ರ ಇಳಿವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೂ ಹೊಸತು ಕಲಿಯಬೇಕೆನ್ನುವ ತುಡಿತ ಇರುವ ತಮ್ಮ ತಾಯಿಯವರ ಬಗ್ಗೆ ಎರಡು ಮಾತುಗಳನ್ನು ಅವರು ಆಡಿದಾಗ ನನಗೆ ಅವರೂ ಬಂದಿದ್ದರೆ ಭೇಟಿಯಾಗಬಹುದಿತ್ತಲ್ಲವೇ ಎಂದನ್ನಿಸಿತು. ಅವರ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಅವರು ಉತ್ಸಾಹದ ಚಿಲುಮೆಯಂತಿದ್ದಾರೆಂದರೆ ಖಂಡಿತಾ ಅವರು ನಮಗೆಲ್ಲರಿಗೂ ಆದರ್ಶಪ್ರಾಯರು.... ಗೋಪಿನಾಥ್ ಸಾರ್... ಒಮ್ಮೆ ಖಂಡಿತಾ ಭೇಟಿ ಮಾಡಿಸಿ ತಾಯಿಯವರನ್ನು (ಬಹುಶ: ಮುಂದಿನ ಸಂಮಿಲನದಲ್ಲಿ)....
ರೈತ ಮತ್ತು ಸೈನಿಕನ ಮಧ್ಯೆ ಸಾಮ್ಯತೆ ವಿವರಿಸುವ ಕವನ ನಮ್ಮ ಮನಗಳನ್ನು ಚಿಂತಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿತ್ತು..

ಹೊಳೆನರಸೀಪುರ ಮಂಜುನಾಥ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯ, ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ಎರಡು ಮಾತನಾಡಿ, ’ಅಪಘಾತ’ ಕಥೆ ಮನ ಮುಟ್ಟುವಂತೆ ಓದಿದರು. ಅವರ ಶೈಲಿ, ಓದುವ ರೀತಿ ಎಲ್ಲಾ ತುಂಬಾ ಚೆನ್ನಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಕಥೆಯ ವಿಷಯ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಆವರಿಸಿದ್ದಂತೂ ನಿಜ...

ಈಗ ಬಂತು ನಮ್ಮ ಆತ್ರಾಡಿ ಸುರೇಶ ಹೆಗ್ಡೆಯವರ ಸರದಿ... ಚಿತ್ರದಲ್ಲೂ, ಎದುರಿಗೂ ನೋಡಲು ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚೇ ಎನಿಸುವ ಗಾಂಭೀರ್ಯವಿದ್ದರೂ, ಮಾತನಾಡಲು ಶುರು ಮಾಡಿದರೆ ಅತ್ಯಂತ ಸರಳವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿ, ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ನಗಿಸಿ, ತಾವೂ ನಗುತ್ತಾರೆ... ಅವರು ’ನಾವು ಬೆಳೆಯುವುದೆಂತು’ ಎಂಬ ತಮ್ಮ ಕವನದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ... ಒಳ್ಳೆಯದು ಬೆಳೆಯಲು ಅನವರತ ಶ್ರಮಬೇಕು ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನೂ ಕೊಟ್ಟರು. ಜೊತೆಗೆ ’ಸಂಗಾತಿ ಯಾವಾಗ ನಮ್ಮೊಟ್ಟಿಗಿರಬೇಕು’, ’ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ’ .. ಇನ್ನೊಬ್ಬರು ಕಟ್ಟಿಕೊಟ್ಟ ಬುತ್ತಿ ಹೊತ್ತು ನಡೆಯುವ ನಮಗೆ ಎಲ್ಲಿದೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಎಂಬ ಭಾವವುಳ್ಳ ಕವನಗಳನ್ನೂ ಓದಿದರು. ಕೊನೆಗೆ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಉದ್ದೇಶಿಸಿ, ಈ ಸಂಮಿಲನಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಬರೆದ "ಕಾಲೆಳೆದು ಕಾಲೆಳೆದು" ಎಂಬ ಕವನವನ್ನೂ ಪದ್ಯದ ಧಾಟಿಯಲ್ಲಿ ಓದಿ ನಮ್ಮನ್ನು ನಗೆಗಡಲಲ್ಲಿ ತೇಲಿಸಿದರು.

ಚಿಕ್ಕೂ ಚೇತನ್ ರವರ ಕವನಗಳೂ, ಚುರುಮುರಿಗಳೂ ಸಕತ್ತಾಗಿ ಚುರುಕಾಗಿದ್ದವು..

ರೂಪ ಅವರ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ಹೆಣೆದ ಕಥೆಯೂ ಸುಂದರವಾಗಿತ್ತು. ಯಶಿತಾಳ ಹಾಜರಿ ಸಂಮಿಲನಕ್ಕೊಂದು ಸುಂದರ ಕಂಪು ಮೂಡಿಸಿತ್ತು.

ಕವಿನಾಗರಾಜ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಕೆಲವು ಅನುಭವಗಳನ್ನೂ, ಸಂಪದ ಉಳಿವು, ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಬಗೆಗೂ ತಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ನಮ್ಮೊಡನೆ ಹಂಚಿಕೊಂಡರು.

ಅಂಜರ್ ಕುಮಾರ್ ಅವರ ಬ್ಯಾಂಕಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಹಾಸ್ಯ ಪ್ರಸಂಗಗಳ ಮರು ಸೃಷ್ಟಿ ಚೆನ್ನಾಗಿತ್ತು. ಅವರು ತಾವು ಓದಿದ ’ಯೋಗಿಯ ಆತ್ಮ ಕಥೆ’ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ನುಡಿ "ಮರಳಿನ ಮಧ್ಯೆ ಸಕ್ಕರೆ ಕಣಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಜೀವನ ಇದರ ಮಿಶ್ರಣ. ಸಕ್ಕರೆ ಮಾತ್ರವೇ ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು" ಎಂಬ ಮಾತನ್ನು ನಮಗೂ ತಿಳಿಸಿದರು.

ಈಗ ನಾನು ಓದಿದ ಕಥೆ "ಸಂಬಂಧಗಳು" ಬಗ್ಗೆ ಎರಡು ಮಾತು.... ಕಥೆಯ ಲೇಖಕರು ನಮ್ಮ ಸಂಪದಿಗರೇ ಆದ ಶ್ರೀ ಅನಂತ್ ಅವರು. ನನಗೆ ಕಥೆ ಇಷ್ಟವಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಅವರ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು ಅವರ ಪರವಾಗಿ ನಾ ಓದಿದೆ. ರೂಪ ಅವರು ಬರೆದಂತೆ ನಾನು ಅದರ ವಿಮರ್ಶೆ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ಕಥೆಯ ಬಗ್ಗೆ ನಾ ಆಡಿದ ಎಲ್ಲಾ ಮಾತುಗಳೂ ನಾನು ಅನಂತ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಚರ್ಚಿಸಿದ ಮಾತುಗಳು. ಇಲ್ಲಿ ವಿಮರ್ಶೆ ಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶ ನನಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಕಥೆಯನ್ನು ಬೇರೊಬ್ಬರು ಓದಿದಾಗ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನಮಗೆ ಚಿಕ್ಕ ಪುಟ್ಟ ವಿವರಗಳು ಮರೆತುಹೋಗುವ ಸಂದರ್ಭ ಇರುತ್ತಾದ್ದರಿಂದ, ನಾನು ಅದರಲ್ಲಿ ಅನಂತ್ ಅವರು ಏನು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆಂಬುದನ್ನೂ, ಕಥೆ ಬರೆಯುವಾಗಿನ ಅವರ ಮನಸ್ಥಿತಿಯನ್ನೂ, ಉದ್ದೇಶವನ್ನೂ, ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಪಾತ್ರಗಳ ಹಾಗೂ ಕಥೆಯ ಮೌಲ್ಯವನ್ನೂ ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಮಾತ್ರವೇ ಹೇಳಿದ್ದು. ಆ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ನಾನು ಸಫಲಳಾಗಿದ್ದೇನೆ ಮತ್ತು ಕಥೆಯ ಲೇಖಕರ ಮನೋಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಸರಿಯಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಿಮಗೆ ತಲುಪಿಸಿದ್ದೇನೆಂದುಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ. ಕಥೆಯ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯೆಲ್ಲಾ ಲೇಖಕರಿಗೇ ಸಲ್ಲಬೇಕು, ಓದಿದವರಿಗಲ್ಲವೆಂದು ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.

ಇನ್ನು ಕೊನೆಯದಾಗಿ ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಆತ್ಮೀಯ ಮಿತ್ರ ಹರೀಶ್ ಆತ್ರೇಯರ ವಿಚಾರ. ಯಾರು ಯಾರು ಬರುತ್ತಾರೆಂದು ನೋಡಿಕೊಂಡು, ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಅವರೆಲ್ಲರ ವ್ಯಕ್ತಿ ಪರಿಚಯಗಳನ್ನೂ, ಅವರು ಬರೆದಿರುವ ಲೇಖನಗಳನ್ನೂ ನೋಡಿ, ಓದಿ, ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರನ್ನೂ ಪರಿಚರಿಯಿಸಿದ ರೀತಿ ನಿಜಕ್ಕೂ ಹರ್ಷ ತಂದಿತ್ತು. ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಆಹಾ ಇದು ನಾನೇನಾ... ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಬರೆದಿದ್ದೇನಾ ನಾನು ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಬರುವಂತೆ ನಮ್ಮೆಲ್ಲರನ್ನೂ ಉಬ್ಬಿಸಿದರು. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಧನ್ಯವಾದ. ಆಸೆ ಅಕ್ಕರೆಯಿಂದ ನಮ್ಮೆಲ್ಲರನ್ನೂ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಈ ಸಂಮಿಲನಕ್ಕೆ ತಯ್ಯಾರಿ ನಡೆಸಿದ್ದಕ್ಕೆ ಎರಡನೇ ವಿಶೇಷ ಧನ್ಯವಾದ. ತಮ್ಮ ಸರದಿ ಬಂದಾಗ, ಅವರು ಎಲ್ಲರ ಬರಹಗಳಿಗೂ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬರಿದಿದ್ದ ಕವನಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರವೇ ಓದಿ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಬಿಡುವ ಸಂಚು ಮಾಡಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಹಿಂದಿನ ದಿನವೇ ನನಗೆ ತಮ್ಮ ಕವನ ಓದಬೇಕೆಂದು ಒಂದು ಮಾತು ಹೇಳಿದ್ದರಿಂದ, ನಾನು ಅವರ ಯಾವ ಮಾತೂ ಕೇಳದೆ... ಒಂದೇ ಒಂದು ಕವನ ಓದುವ ಅವಕಾಶ ಪಡೆದೆ. ನಮ್ಮ ಯುವ ಕವಿ ನಿಜಕ್ಕೂ ಸುಂದರ ಕವನಗಳನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಜೊತೆಗೆ ನಮ್ಮೆಲ್ಲರಿಗೂ ತಿಳಿದಂತೆ ಅವರ ಬರಹಗಳೂ ಬಹಳ ಪ್ರಬುದ್ಧವಾಗಿವೆ. ನಾನೂ ಹರಿಯನ್ನು ಮೊದಲ್ ಬಾರಿ ಭೇಟಿಯಾದಾಗ ಆಘಾತಗೊಂಡಿದ್ದೆ :-) :-) ಏಕೆಂದರೆ ಅವರ ಬರಹಗಳನ್ನೋದಿ, ಕಮ್ಮಿಯೆಂದರೂ ೩೫ ವರ್ಷದ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಎದುರು ನೋಡಿದ್ದ ನನಗೆ, ಯುವ ಕವಿಯ ದರ್ಶನ ಸರಿಯಾಗಿ ಬೇಸ್ತು ಬೀಳಿಸಿತ್ತು.

ಸಂಮಿಲನಕ್ಕೆ ಬಂದ ಎಲ್ಲಾ ಸಂಪದ ಮಿತ್ರರಿಗೂ ಹೃತ್ಪೂರ್ವಕ ಧನ್ಯವಾದಗಳು...... ಬರದೇ ಒಳ್ಳೆಯ ಅವಕಾಶ ಕಳೆದುಕೊಂಡು ನಿರಾಶರಾದವರೆಲ್ಲರೂ ಮುಂದಿನ ಸಲ ತಪ್ಪದೇ ಬರುತ್ತಾರೆಂದು ಆಶಿಸೋಣವೇ....?

ಬೆಂಗಳೂರು ಗ್ರಾಮ ದೇವತೆಗಳ ಹಬ್ಬ..

ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ಕೆಳಗೆ ಯಡಿಯೂರು, ಸಾಕಮ್ಮ ಗಾರ್ಡನ್ಸ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ದೇವಿ ಪಟಾಲಮ್ಮನ ವಾರ್ಷಿಕ ಕರಗ ಮಹೋತ್ಸವ ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಗ್ರಾಮ ದೇವತೆಗಳ ಹಬ್ಬ ಅತ್ಯಂತ ವಿಜೃಂಭಣೆಯಿಂದ ನಡೆಯಿತು. ಈ ಹಬ್ಬದ ವಿಶೇಷತೆಯೆಂದರೆ, ಗ್ರಾಮ ದೇವತೆಗಳೆಲ್ಲ ಉತ್ಸವ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಸಾಕಮ್ಮ ಗಾರ್ಡನ್ಸ್ ನಲ್ಲಿರುವ ರಾಜರಾಜೇಶ್ವರಿ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಬಂದು ತಾಯಿಯನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವುದು. ವಾಡಿಕೆ ಪ್ರಕಾರ ಇದು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಾರಿ ನಡೆಯುವ ಅಕ್ಕ ತಂಗಿಯರ ಭೇಟಿ....ಸಮಾರಂಭ ಒಟ್ಟು ಮೂರು ದಿನ ನಡೆಯುತ್ತದೆ... ಯಡಿಯೂರು ಮತ್ತು ಸಾಕಮ್ಮ ಬಡಾವಣೆಯ ಎಲ್ಲಾ ಹೆಂಗೆಳೆಯರೂ ಸಂಭ್ರಮದಿಂದ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಮೂರನೆಯ ಹಾಗೂ ಕೊನೆಯ ದಿನದಂದು ಈ ಅಕ್ಕ-ತಂಗಿಯರ ಭೇಟಿ... ಬೇರೆಲ್ಲಾ ಬಡಾವಣೆಗಳಿಂದ ದೇವಿಯರ ಉತ್ಸವಗಳು ಸಾಕಮ್ಮ ಗಾರ್ಡನ್ಸ್ ಗೆ ಬರುತ್ತವೆ... ಆ ದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆಯೇ ಈ ಬಡಾವಣೆಯ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳು ಅಭ್ಯಂಜನ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ತಮ್ಮಲ್ಲಿರುವ ಒಳ್ಳೆಯ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಮಂಗಳ ದ್ರವ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ರಾಜರಾಜೇಶ್ವರಿ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಮೊದಲೇ ಹೆಸರು ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಂಡ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳು, ಹೂವಿನಿಂದ ವಿಧವಿಧವಾಗಿ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕಲಶಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಹೊರಲು ಸಿದ್ಧರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಮಂಗಳ ವಾದ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಯಡಿಯೂರು ಕೆರೆಗೆ ಬಂದು ಅಭಿಷೇಕಕ್ಕೆ ನೀರು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ......

ಹೂವಿನಿಂದ ಪುಟ್ಟ ಪುಟ್ಟ ಪಲ್ಲಕ್ಕಿಗಳ ಥರಹದ, ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಆಕಾರದ ಮಂಟಪಗಳಲ್ಲಿ ಕಲಶಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತು, ಬಣ್ಣ ಬಣ್ಣದ ರೇಶಿಮೆ ಸೀರೆ, ಲಂಗಗಳನ್ನು ತೊಟ್ಟ...ಚಿಕ್ಕ - ದೊಡ್ಡ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಕೂಟ, ಸಡಗರದಿಂದ ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಲು ಸಾಲಾಗಿ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಯಡಿಯೂರು ಕೆರೆಯ ಎದುರು ಇರುವ ಚಿಕ್ಕ ಆಟದ ಮೈದಾನದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಪುಟ್ಟದಾದ ಒಂದು ಹಸಿರು ಚಪ್ಪರದ ಕೆಳಗೆ ಒಂದು ಕಲ್ಲನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಮಾವಿನ ತಳಿರು ತೋರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. ಶಾಮಿಯಾನ ಹಾಕಿ ಅಲ್ಲಿ ಬಂದವರಿಗೆ ನೀರು, ಪಾನಕ, ಹಾಲು ಸರಬರಾಜು ಮಾಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೂ ಇರುತ್ತದೆ.

ಮೆರವಣಿಗೆಯ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ಡೊಳ್ಳು ಕುಣಿತದವರು... ಎಲ್ಲರಿಗಿಂತ ಮೊದಲು ಬಂದು ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರದರ್ಶನ ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸುಮಾರು ಒಂದು ಘಂಟೆಯ ಹೊತ್ತು, ಇವರು ತಮ್ಮ ಡೊಳ್ಳು ಕುಣಿತದ ಪ್ರದರ್ಶನದಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ನೆರೆದವರ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಹಬ್ಬವಾಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇವರ ಜೊತೆಗೆ ಅದೇ ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಸಾರ್ವಜನಿಕರೂ ತಮ್ಮದೇ ಧಾಟಿಯ ಕುಣಿತ ಲಯಬದ್ಧವಾಗಿ ಆರಂಭಿಸಿ ಬಿಟ್ಟಿರುತ್ತಾರೆ.... ನಾವಿನ್ನೂ ಡೊಳ್ಳು ಕುಣಿತದ ಗುಂಗಿನಲ್ಲೇ ಇರುವಾಗಲೇ... ಮಂಗಳ ವಾದ್ಯಗಳ ಸಮೇತ ಕಲಶಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತ ಹೆಂಗೆಳೆಯರ ದಂಡು ಮೈದಾನವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದ ಚಪ್ಪದರ ದೇವರಿಗೆ ನಮಿಸಿ, ಸುತ್ತಲೂ ಕಟ್ಟಿರುವ ಮೈದಾನದ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಹೊತ್ತು ತಂದ ಮಂಟಪಗಳನ್ನು ಇಳಿಸಿ, ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ..

ಇಷ್ಟು ಹೊತ್ತಿಗಾಗಲೇ ವಾತಾವರಣ ಸೂರ್ಯನ ಪ್ರಖರತೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವಂತೆ ಕಾವೇರಿರುತ್ತದೆ. ಆಗಲೇ... ಎಲ್ಲಿಂದಲೋ ಒಂದು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕೊಬ್ಬಿದ ಕುರಿಯನ್ನು ಹಗ್ಗ ಕಟ್ಟಿ ಎಳೆದು ತರುತ್ತಾರೆ. ಅದರ ಬಾಯುಗೂ ಹಗ್ಗ ಕಟ್ಟಿರುತ್ತಾರೆ. ಇವರ ಯಾವೊಂದು ಕೆಲಸವೂ ತನಗೆ ಏನೂ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದಲ್ಲವೆಂಬಂತೆ ಅದು ತಲೆ ಬಗ್ಗಿಸಿ ನಿಂತಿರುತ್ತದೆ. ಹಗ್ಗ ಹಿಡಿದು ಜಗ್ಗುತ್ತಾ.. ಅದನ್ನು ಆ ಕಡೆ ಈ ಕಡೆ ಎಳೆದಾಡುತ್ತಾ, ಅಲ್ಲಿಗೆ ಪೂಜಾದ್ರವ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಂದ ಪೂಜಾರಪ್ಪನಿಂದ ಕುರಿಗೆ ತಿಲಕ ಇಡಿಸಿ, ಹೂವಿನ ಹಾರ ಹಾಕಿಸಿ, ಪೂಜೆ ಮಾಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪಾಪ ತನ್ನ ಸ್ಥಿತಿ-ಗತಿಯ ಅರಿವಿಲ್ಲದ ಆ ಕುರಿ ತಲೆ ಬಗ್ಗಿಸಿ ನಿಂತಿರುತ್ತದೆ. ಜೋರಾಗಿ ಘಂಟೆ ಬಾರಿಸುತ್ತಾ ದೇವರಿಗೆ ಮಂಗಳಾರತಿ ಮಾಡಿ, ಅದೇ ಆರತಿಯನ್ನು ಕುರಿಯ ಮೂತಿಗೂ ಎತ್ತಲಾಗುತ್ತದೆ.... ದೇವಿಯ ಹೆಸರು ಜೈಕಾರ ಕೂಗುತ್ತಾ ಎಲ್ಲರೂ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಉದ್ರಿಕ್ತಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ.... ಇದ್ದಕಿದ್ದಂತೆ ಎಲ್ಲಿಂದಲೋ ಬಂದು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾದ ಒಬ್ಬ ಕಟುಕ, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಮಚ್ಚು ಹಿಡಿದು, ದೂರ... ಎಲ್ಲರೂ ದೂರ... ಎಂದು ಅಬ್ಬರಿಸುತ್ತಾ... ಒಂದೇ ಏಟಿಗೆ... ಛಕ್ಕೆಂದು ಕುರಿಯ ತಲೆ ಕತ್ತರಿಸಿಯೇ ಬಿಡುತ್ತಾನೆ. ರಕ್ತ ಚಿಮ್ಮಿ, ಅದೇ ಕ್ಷಣ ಕುರಿಯ ದೇಹ ಧರೆಗುರುಳುತ್ತದೆ.... ಮುಂದಿನ ಕೇವಲ ೧೦ ನಿಮಿಷಗಳೊಳಗೆ, ಅದೇ ಮಂಗಳ ವಾದ್ಯಗಳ ಸಮೇತ, ಎಲ್ಲಾ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳೂ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಪಲ್ಲಕ್ಕಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಹೊತ್ತು... ಗಂಡಸರು ಕತ್ತರಿಸಿದ ಕುರಿಯ ದೇಹದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತು, ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ನಿರ್ಗಮಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇಷ್ಟರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಅಲ್ಲಿ ಪುಟ್ಟ ಹಸಿರು ಚಪ್ಪರದ ಕೆಳಗ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ದೇವರನ್ನೂ ವರ್ಗಾಯಿಸಿಬಿಟ್ಟಿರುತ್ತಾರೆ. ಚಪ್ಪರ ಹರಿದು.. ಅವಶೇಷಗಳು ಮಾತ್ರ, ಅಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಬಲಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ನಿಂತಿರುತ್ತದೆ. ಇಡೀ ವಾತಾವರಣ ಒಮ್ಮೆಗೇ ಸ್ಥಬ್ಧವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ.......

ಗ್ರಾಮದೇವತೆಗಳ ಹಬ್ಬ ಎಂದು ಅತ್ಯಂತ ಸಂಭ್ರಮ, ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದ ನಾನು, ಹಟಾತ್ತನೆ ನನ್ನೆದುರೇ ನಡೆದ ಈ ಬಲಿಯನ್ನು ನೋಡಿ ನಿಜಕ್ಕೂ ಆಘಾತಗೊಂಡಿದ್ದೆ. ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ಚೆಲ್ಲಿದ್ದ ರಕ್ತ ನಡೆದ ಘಟನೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿ.... ಎರಡು ದಿನಗಳ ನಂತರ ಹಾಗೇ ಮಣ್ಣಲ್ಲಿ ಬೆರೆತು ರಕ್ತ ಅಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಅಹಿತಕರ ಘಟನೆ ನಡೆಯಲೇ ಇಲ್ಲವೇನೋ ಎಂಬಂತೆ ನೋಡುವವರಿಗೆ ಅನ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ನಿರ್ಭಾವುಕತೆಯಿಂದ ನಿಂತ ಮೈದಾನ, ತನ್ನ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಹತ್ಯೆಗೆ ನೊಂದಿತೋ.... ಇದು ಪ್ರತೀ ವರ್ಷ ನಡೆಯುವುದೇ.... ಎಷ್ಟೆಂದು ದು:ಖ ಪಡಲಿ ಎಂದು ಕೊಂಡಿತೋ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಬಲಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದನ್ನು ನೋಡಿದ ನನ್ನ ನಿದ್ದೆ ಮಾತ್ರ ಮಾರುದೂರ ಹಾರಿಹೋಗಿತ್ತು....

ಸರಕಾರ ಬಲಿಯನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿದ್ದರೂ.... ಹೀಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ನಡೆಸುತ್ತಾರಲ್ಲಾ... ಎಂಬ ಮಾತು ನನಗೆ ನೋವು ತಂದಿತ್ತು... ದೇವರನ್ನು ಒಲಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಈ ಮಾರ್ಗವೇ ಏಕೆ ಬೇಕು...? ಸಾತ್ವಿಕವಾಗಿ ಕರೆದರೆ ನಮ್ಮ ಕರೆಯನ್ನು ದೇವರು ಕೇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲವೇ...? ಹತ್ತಾರು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ನನ್ನನ್ನು ಕಾಡತೊಡಗಿದ್ದವು....

ಸುಪ್ರಭಾತ.... ಶುಭೋದಯ....

ನಮ್ಮ ಜಯನಗರ ೬ನೇ ಬಡಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತಿರುವಂತೆ ಯಡಿಯೂರು ಕೆರೆ.. . ಎದುರುಗಡೆ ಹಾಗೂ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಅನೇಕ ಬಹು ಮಹಡಿ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಇವೆ..... ಇಲ್ಲಿಯ ಕೆಲವು ಮನೆಗಳ ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನ ಮಾಳಿಗೆಗಳು (ಬಾಲ್ಕನಿಗಳು) ಕೆರೆಯ ಅಭಿಮುಖವಾಗಿ ಇದೆ. ದಿನವೂ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಸೂರ್ಯೋದಯದ ಪ್ರಥಮ ಕಿರಣಗಳು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮುಟ್ಟುವ ತವಕದಲ್ಲಿ ಇರುವಾಗಲೇ... ಇಲ್ಲಿಯ ಮನೆಗಳ ಅಕ್ಕ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಬೆಳಗಿನ ಸುಪ್ರಭಾತ ಆರಂಭವಾಗಿ ಬಿಡುತ್ತದೆ....... ಕೋಗಿಲೆಗಳ ಮಧುರ ಕಂಠದಿಂದ... ಕುಹೂ.... ಕುಹೂ.... ಎಂದು. ಬೆಳಗಿನ ಸೂರ್ಯೋದಯ ಯಡಿಯೂರು ಕೆರೆಯ ಹತ್ತಿರ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾದ, ಭಗವಂತನ ದೃಶ್ಯ ಸಂಯೋಜನೆಯಂತಿರುತ್ತದೆ. ನಿಧಾನವಾಗಿ ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕು ತಿಳಿಯಾಗಿ... ಚಿನ್ನದ ಬಣ್ಣ ಕಣ್ಣನ್ನು ಕಿರಿದಾಗಿಸತೊಡಗುತ್ತದೆ.... ಜೊತೆ ಜೊತೆಗೇ ಸುಂದರವಾದ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಚಿನ್ನದ ಮೆರುಗಿನ ದೊಡ್ಡ ತಟ್ಟೆ ಕಾಣತೊಡಗುತ್ತದೆ. ನೋಡು ನೋಡುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ... ರಕ್ತ ವರ್ಣದಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸ ತೊಡಗುತ್ತದೆ..... ಮುಗಿಲು ತಿಳಿಯಾಗಲಾರಂಭವಾದೊಡನೇ ಶುರುವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ... ಕುಹೂ ಕುಹೂ ಕೋಗಿಲೆಯ ಸುಪ್ರಭಾತ..."ಇನ್ನು ನಿದ್ದೆಯ ತಳೆದು ತನ್ನ ತಾನವನೊಲಿದು... ಭಿನ್ನ ಭಾವವ ಬಿಟ್ಟ ಕೋಗಿಲೇ... ಎನ್ನ ಕನ್ನಡನಾಡ ಚೆನ್ನರಳೂವಂತೆ ಪಾಡುವೆಯಾ ಪೇಳು ಕೋಗಿಲೆ" ಎಂಬ ಸಾಲು ನೆನಪಿಸುತ್ತಾ..... ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತದ ಸಮೇತ ಎಲ್ಲರ ಮನೆ, ಮನ ಬೆಳಗಲು, ಜ್ಯೋತಿಯಂತೆ ಸೂರ್ಯನ ಉದಯ..... ಸ್ವಲ್ಪ ಮೇಲೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳ್ಳಗಿನ ಪ್ರತಿಫಲನ ಕೆರೆಯ ನೀರನ್ನು ಬೆಳ್ಳಿಯಂತೆ ಬೆಳಗಿಸುತ್ತದೆ. ಸುಮಾರು ಅರ್ಧ ಕೆರೆಯಷ್ಟು ನೀರು ಮಿರ ಮಿರ ಮಿಂಚುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಕಡೆ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ತಾವರೆ ಎಲೆಗಳ ಗುಂಪು... ನೀರಿನ ಒಂದು ಪಕ್ಕ ಬೆಳ್ಳಂಬೆಳ್ಳ ಬಣ್ಣ, ಈ ಕಡೆ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ದಟ್ಟ ಹಸಿರು ಮರಗಳ ಸಾಲು....ತಂಪಾದ ಗಾಳಿ...

ಕೆಲವು ತಿಂಗಳುಗಳ ಹಿಂದೆ ಯಡಿಯೂರು ಕೆರೆ ಸುಂದರಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಇಡೀ ಕೆರೆಯ ನೀರನ್ನು ತೆಗೆದು, ಹೂಳು ಎತ್ತಿ, ಹೊಸ ನೀರು ಹರಿಸಿ, ಬೇಕಾ ಬಿಟ್ಟಿ, ಅಡ್ಡಾದಿಡ್ಡಿ ಬೆಳೆದಿದ್ದ ಗಿಡಗಳೆಲ್ಲಾ ಸೌಂದರ್ಯ ತಜ್ಞರ ಕೈಯಲ್ಲಿನ ಕತ್ತರಿಯ ಹೊಡೆತಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕು, ಸೌಂದರ್ಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಹೊರಟವರಂತೆ ನೀಟಾಗಿದ್ದರು. ಹೊಸದಾಗಿ ತಂದು ನೆಟ್ಟಿದ್ದ, ಅನೇಕ ಜಾತಿಯ, ಬಣ್ಣದ, ಚಿಕ್ಕ - ದೊಡ್ಡ ಹೂ ಗಿಡಗಳು ಹೂವು ಬಿಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದವು. ಒಂದು ಕಡೆ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕ ನೀರಿನ ಕಾರಂಜಿಗೆ ಬಣ್ಣ ಬಣ್ಣದ ದೀಪದ ಸೊಬಗು ಕೂಡ ಸೇರಿತ್ತು. ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಆಟ ಆಡಲು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಜಾಗ, ನಗೆ ಸಂಘದ ಹಿರಿಯ-ಕಿರಿಯ ಸದಸ್ಯರುಗಳ ಕಲರವ... ಅಬ್ಬರದ ನಗೆ.... ದಿನವೂ ಮುಂಜಾವು ಮತ್ತು ಸಂಜೆ ಬೆಂಚುಗಳ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು ಪಿಸುಮಾತು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಯುವ ಪ್ರೇಮಿಗಳು.... ವಾರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬಸಿರಿ ಮನದನ್ನೆಯ ಜೊತೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕುವ ಪತಿ..... ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ನಡೆಯುವವರೂ..... ತಮ್ಮ ಸ್ಥೂಲ ಕಾಯವನ್ನು ಕರಗಿಸಲಾರದೆ, ಬೆವರಿಳಿಸುವವರು...... ಮಧ್ಯೆ ಮಧ್ಯೆ ಎಲ್ಲರ ಕಿರಿಕಿರಿಗೆ ಒಳಗಾಗುವಂತೆ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಏರೋಬಿಕ್ಸ್ ಮಾಡುವವರು...... ಓಯ್..ಓಡಬೇಡಾ... ನಿಲ್ಲು... ಬೀಳ್ತೀಯಾ ಎಂದು ಕೂಗುತ್ತಾ, ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳ ಹಿಂದೆ ಓಡಲಾರದೆ ಏದುಸಿರು ಬಿಡುವ ಅಜ್ಜ-ಅಜ್ಜಿಯರು.......... ಇದು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾದ, ಯಡಿಯೂರು ಕೆರೆಯ ಸುತ್ತ ಮುತ್ತ ಕಂಡುಬರುವ ಸಾಯಂಕಾಲದ ದೃಶ್ಯ.....

ಶುಭೋದಯದ ದೃಶ್ಯದ ಸಂಭ್ರಮ, ವೈಭವವೇ ಬೇರೆ.... ಆಗ ಮಕ್ಕಳ ಕಲರವ, ನಗೆ ಸಂಘದ ಅಬ್ಬರ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.... ಆದರೆ ಆರೋಗ್ಯದ ಕಾಳಜಿಯಿರುವ ಚಿಕ್ಕ ದೊಡ್ಡ, ಗಿಡ್ಡ ಕುಳ್ಳ, ದಪ್ಪ ತೆಳ್ಳ, ಕರಿ ಬಿಳಿ, ವೆಂಕ ಸೀನ ನಾಣಿ, ಸರೋಜ, ಗಿರಿಜಾ, ಪಾರ್ವತಿ, ಲತಾ, ಶಕ್ಕೂ, ಶಾರಿ, .... ಎಲ್ಲಾ ಥರಹದ ಜನಗಳೂ ಬಿರುಸಿನಿಂದ, ನಿಧಾನವಾಗಿ, ಮೆಲ್ಲಗೆ ಓಡುತ್ತಾ, ಜೋರಾಗಿ ಓಡುತ್ತಾ.... ಸಂಚಾರಿ ದೂರವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರಭಾತ , ಎಫ್ ಎಂ ರೈನ್ ಬೋದಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಬೆಳಿಗ್ಗೇನೆ... ಮೈ ಇಕ್ ರಾಜಾ ಹೂಂ... ಎಂದು ಪ್ರೇಮ ಗೀತೆ ಕೇಳುತ್ತಾ, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಐ ಪಾಡ್ ನಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿ, ಪ್ರೇಮ, ವಿರಹದ ಕಲಸು ಮೇಲೋಗರದ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾ....., ಜೊತೆಗೆ ವಿಷ್ಣು / ಲಲಿತಾ ಸಹಸ್ರನಾಮಗಳನ್ನೂ ಕೇಳುತ್ತಾ....... ಥರಹೇವಾರಿ ಚಪ್ಪಲಿಗಳೂ, ಬ್ರ್ಯಾಂಡೆಡ್ ಶೂಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾ....... ಕೆಲವರು ಕೆರೆಯ ಎಡಗಡೆಯಿಂದ ಬಲದಿಕ್ಕಿಗೂ.... ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಬಲಗಡೆಯಿಂದ ಎಡ ದಿಕ್ಕಿಗೂ... ನಡೆಯುತ್ತಾ... ಎದುರು ಕಂಡವರಿಗೆ ಒಂದು ಚಂದದ ಬೆಳಗಿನ ಮುಗುಳ್ನಗೆಯನ್ನು... ಹೋದರೆ ಹೋಗಲಿ ಪಾಪ ಅನ್ನೋ ಹಾಗೆ ಬಿಸಾಕಿ... ನಡೆಯುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ...... ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಎದ್ದ ಕೂಡಲೆ ಅದೇನು ಶೋಕಿಯೋ... ಅಥವಾ ಇನ್ಯಾವತೆರನಾದ ಸಮಸ್ಯೆಯೋ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ.... ಗಾಢವಾದ perfume ಹಾಕಿ ಎದುರುಗಡೆಯಿಂದ ಹತ್ತಿರ ಬರುವವರ ಉಸಿರು ಕಟ್ಟುವಂತೆ ಹಾದು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ......

ಇದೆರಡೂ ವಿಭಿನ್ನ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಿಗೂ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ, ತಮ್ಮದೇ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ವಿಹರಿಸುತ್ತಾ.... ಸುತ್ತಲಿನ ಜನರ ಪರಿವೆಯೇ ಇಲ್ಲದೇ ಇರುವವರ.... ದೇಹದ ತೂಕ ಇಳಿಸುವ ಯಾವ ಚಿಂತೆಯೂ ಇಲ್ಲದವರ.... ಹಾಡು, ಸುಪ್ರಭಾತ ಕೇಳಲು ಯಾವುದೇ ಸಂಚಾರಿ ದೂರವಾಣಿಯ, ಐ ಪಾಡ್ ನ ಅವಶ್ಯಕತೆಯೇ ಎಂದಿಗೂ ಬೇಕಾಗದ......, ತಮ್ಮ ತಮ್ಮಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಸ್ನೇಹದಿಂದಿರುವ.... ಒಟ್ಟಿಗೇ ಅವಿಭಕ್ತ ಕುಟುಂಬದವರು family albumಗಾಗಿ ಫೋಸ್ ಕೊಡುವಂತೆ ಗುಂಪಾಗಿ ಬಹು ಮಹಡಿ ಕಟ್ಟಡಗಳ ಚಿತ್ರ ವಿಚಿತ್ರ ವಿನ್ಯಾಸದ ಬಿಸಿಲು ಮಹಡಿಯ ಪುಟ್ಟ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೋ... ಅಂದಕ್ಕಾಗಿ ಹಾಸಿರುವ ಥರಾವರಿ ಆಕಾರದ ಹಂಚುಗಳ ಮೇಲೋ ಕುಳಿತಿರುವ.... ಸೌಂದರ್ಯ ಸ್ಪರ್ಧೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆಯೇನೋ ಎಂಬಂತೆ ವೈಯಾರದಿಂದ ಕತ್ತು ಕೊಂಕಿಸಿ ಈ ಕಡೆ ಆ ಕಡೆ ನೋಡುತ್ತಿರುವ..... ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಸಮುದಾಯವೇ ಕೆರೆಯ ಸುತ್ತ ಮುತ್ತ ಪರಿವಾರ ಸಮೇತ ಬೀಡು ಬಿಟ್ಟಿವೆ. ಇಲ್ಲಿಯ ಬಹು ಮಹಡಿ ಕಟ್ಟಡಗಳ ಜನರಂತೆ, ಅವರ ಜೊತೆಗೇ, ಭದ್ರವಾಗಿ ನೆಲೆಯೂರಿರುವ ಈ ಮಿತ್ರ ಸಮುದಾಯ... ಸುಂದರ ಪಾರಿವಾಳಗಳು....... ನೂರಾರು ಪಾರಿವಾಳಗಳು ವಾಸಿಸುವ ಈ ಬಡಾವಣೆ, ಬೆಳಗಿನ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಈ ನಮ್ಮ ಮಿತ್ರರ ಕಲರವದಿಂದ, ಚೈತನ್ಯ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ, ಚೇತೋಹಾರಿಯಾಗಿ ಇರುತ್ತದೆ...... ಇಲ್ಲಿನ ಬಹು ಮಹಡಿ ಕಟ್ಟಡಗಳ ನಿವಾಸಿಗಳು ಈ ಪಾರಿವಾಳಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಮಾಳಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಪುಟ್ಟ ಪುಟ್ಟ ಪಾತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ನೀರು ತುಂಬಿಸಿ ಇಟ್ಟಿರುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ದಿನವೂ ಬೆಳಗಿನ ಹೊತ್ತು... ಗೋಧಿ, ಜೋಳದ ಕಾಳುಗಳನ್ನು ಹಾಕುತ್ತಾರೆ. ಆಗ ನೋಡಬೇಕು... ಈ ಅವಿಭಕ್ತ ಕುಟುಂಬದ ಒಗ್ಗಟ್ಟು..... ಮನೆಗೆ ಹಿರಿಯ ಅನ್ನಿಸಿಕೊಂಡವ ಬಂದನೆಂದರೆ ಮುಗಿಯಿತು..... ಬಾಕಿಯವರಿಗೆಲ್ಲಾ ಅರೆಹೊಟ್ಟೆ, ಬರಿಹೊಟ್ಟೆಯೇ ಗತಿ.... ಇವನು ತಾನೂ ತಿನ್ನವೊಲ್ಲ.... ಬೇರೆಯವರಿಗೆ ತಿನ್ನಲೂ ಬಿಡಲೊಲ್ಲ... ಈ ಕಾಳಗ ನೋಡುವಾಗ, ಇವರೇನಾ family albumಗೆ ಫೋಸ್ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೋರು ಅನ್ಕೋಬೇಕು..... !!! ಇದು ಬರೀ ಕಾಳು ಹೆಕ್ಕುವಾಗಿನ ಕದನ ಅಷ್ಟೆ... ಎಲ್ಲಾ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಮತ್ತೆ ಇವರ ಫೋಸ್ ಕಟ್ಟಡದ ಮಹಡಿಯ ಮೇಲೆ....

ಪಾರಿವಾಳಗಳಂತೆಯೇ.. ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಬಳಗ ಇದೆ..... ಅವುಗಳು ಮರಗಳ ಮರೆಯಲ್ಲಿ ಅವಿತು ಆಗಾಗ... ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ... ಮನಬಂದಾಗ, ಮುದಗೊಂಡಾಗ, ಮೈ ಮುರಿಯುವಾಗ, ತನ್ನ ಮನದನ್ನೆಯನ್ನು ಮುದ್ದಿಸುವ ಇಚ್ಛೆಯಾದಾಗ, ಸುಂದರ ಹೂವುಗಳ ಪರಿಮಳ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ತೇಲಿ ಬಂದಾಗ...... ಹೀಗೆ ಒಂದೊಂದು ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ತಮಗೆ mood ಬಂದಾಗ, ಲಹರಿ ಶುರು ಮಾಡುತ್ತವೆ.... "ಕುಹೂ ಕುಹೂ... ಬೋಲೇ ಕೋಯಲಿಯಾ..." ಎಂದು.... ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ಇಲ್ಲಿಯ ನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಸುಪ್ರಭಾತ ಹಾಡುವವರೇ ಈ ಕೋಗಿಲೆಗಳು.... ಮುಗಿಲು ಚೂರೇ ಚೂರು ತಿಳಿಯಾದ ತಕ್ಷಣವೇ ಅದೆಂತಹ ಸಂಭ್ರಮ ಈ ಬಳಗಕ್ಕೆ... ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಎದಿರುಗೊಳ್ಳಲು.... ಪ್ರಥಮ ಕಿರಣಗಳು ವಸುಧೆಯನ್ನು ಮುತ್ತಿಕ್ಕುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ... ಧಾರಿಣಿ ಪುಳಕಗೊಳ್ಳುವಾಗಲೇ... ಈ ವಾದ್ಯ ಸಂಗೀತ ಮೇಳೈಸಿಬಿಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ.... ಸೂರ್ಯ ರಶ್ಮಿ ಮತ್ತು ಧಾರಿಣಿಯ ಸಂಗಮಕ್ಕೆ... ದ ರಾ ಬೇಂದ್ರೆಯವರ ವ್ಯೋಮ ಮಂಡಲ ಸುಖಧಾಮವಾಗುವಂತೆ... ಕಾಮರತಿಯ ಮೀರಿ ಕೋಗಿಲೇ... ಪ್ರೇಮ ಕವಿಯು ಕಂಡ ಸಾಮವೇದದ ಗಟ್ಟಿಮೇಳ ನುಡಿಸುವಂತೆ... ಒಮ್ಮೆಲೇ ಹತ್ತಾರು ಕಂಠಗಳು ಕುಹೂ ಕುಹೂ... ಕುಹೂ ಕುಹೂ.... ಎಂದು ಹಾಡಲಾರಂಭಿಸಿದಾಗ.... "ಅತ್ತವೋ ಕೋಗಿಲೇ...... ಇತ್ತವೋ ಕೋಗಿಲೇ...." ಎಂದು ನಮ್ಮ ಮನ ಹಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಿರುತ್ತದೆ... ಇದು ಬರಿಯ ಬೆಳಗು ಜಾವದ ರವಿ-ಧರಿತ್ರಿಯ ಸಂಗಮದ ಸಂಗೀತವಲ್ಲಾ.... ಸಾಯಂಕಾಲವೂ ಸೂರ್ಯನ ಬೀಳ್ಕೊಡುಗೆಗೂ ಹೀಗೇ ನಿಸ್ಸಂಕೋಚವಾಗಿ, ನಿರ್ವಂಚನೆಯಿಂದ, ಸಂಜೆವೆಣ್ಣು ಬರುವಳೋ ಎಂದು ಸ್ವಾಗತಿಸುವಂತೆ "ದಿನವಿಲ್ಲ ನಿಶೆಯಿಲ್ಲ... ದನಿಗೈಯುತಲಿರುವೆ.. ನೀನ್ಯಾವ ಬಸಂತನ ಕೋಗಿಲೇ"... ಎಂಬಂತೆ ಮತ್ತೆ ಕುಹೂ....ಕುಹೂ ಕುಹೂ.... ಗಾಯನ... "ಮೃಣ್ಮಯ ದೇಹದಿ ಮನ್ಮಯನಾದೆ ನಾ..... ಸನ್ಮಯತೆಯ ಕಂಡು ಕೋಗಿಲೇ..... ಚಿನ್ಮಯಾನಂದದಿ ತನ್ಮಯವಾಗಿ ನೀ ಕುಹುಹೂ... ಕುಕಿಲುವೆ ಕೋಗಿಲೇ...." ಎನ್ನುವಂತೆ ನಿಶೆಯ ರಾಜ್ಯಭಾರ ಶುರುವಾಗುವವರೆಗೂ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತದೆ ಈ ಸಂಗೀತ ಕಛೇರಿ...... ಮತ್ತೆ ಬೆಳಗಿನ ಶುಭೋದಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಾರಂಭ..... ಯಾವುದೇ ಸರಕಾರಿ ರಜೆ ಇಲ್ಲ.... ವಾರಾಂತ್ಯದ ವೆರೈಟಿ ಹುಡುಕೋಲ್ಲಾ.... ಸುಖ-ದು:ಖ, ಬೇಸರ-ಸಂತೋಷ, ಪ್ರಸನ್ನತೆ-ಖಿನ್ನತೆ, ಹುಟ್ಟು-ಸಾವು... ಯಾವುದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೂ ವಿಚಲಿತರಾಗದೆ... ಚಿನ್ಮಯಾನಂದ ಕೊಡುವುದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಹಾಡುವವರು ಈ ನಮ್ಮ ಕೋಗಿಲೆಗಳು.........

ವಿಮುಕ್ತಿ..... ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರ.....

ನವ್ಯ ಚಿತ್ರ ಕ್ರಿಯೇಷನ್ಸ್ ರವರ "ವಿಮುಕ್ತಿ" ಚಿತ್ರ ಉತ್ತಮ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಚಿತ್ರವೆಂದು ರಾಷ್ಟ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಸಿದೆ. ಚಿತ್ರ ಅಪ್ಪ - ಮಗಳ ನವಿರಾದ ಸಂಬಂಧದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿದೆ. ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಅಪ್ಪ ಕೇಶವ ಮೈಸೂರು ಶೈಲಿಯ ಚಿತ್ರಕಾರ. ಅವನ ಮಗಳು ಮಾಧವಿ. ಮಾಧವಿ ತಂದೆಯನ್ನು ಉತ್ಕಠವಾಗಿ ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳು ಚಿಕ್ಕವರಾಗಿದ್ದಾಗಿನಿಂದಲೇ ತಮ್ಮ ತಂದೆಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಬೆಳೆಯುತ್ತಾ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾ ಅದು ಪವಿತ್ರ ತಂದೆಯ ಪ್ರೀತಿಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಾಡಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಮಾಧವಿ Electra Complex ಎನ್ನುವ, a kind of romantic feelings towards father ಎಂಬ ಭಾವನೆಗಳ ತೀವ್ರತೆಯಿಂದ ಹೊರಬರಲಾಗದೆ ಉಳಿದುಬಿಡುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳಿಗೆ "ಅಪ್ಪ"ನೇ ಪ್ರಪಂಚ. ಎಷ್ಟು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಾಳೆಂದರೆ, ಗಂಡನನ್ನೂ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ತನ್ನ ತಾಯಿಯನ್ನೂ ದ್ವೇಷಿಸುತ್ತಾಳೆ, ಎಲ್ಲರಲ್ಲೂ ಜಗಳವಾಡುತ್ತಾಳೆ...

ಕೇಶವನ ಹತ್ತಿರ ಮೈಸೂರು ಶೈಲಿಯ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಕಲಿಯಲು "ನವಾ" ಎಂಬ ಇರಾನಿಯ ಹುಡುಗಿ ಬರುತ್ತಾಳೆ. ಯಾರಿಗೂ ತಾನು ಕಲಿಸುವುದಿಲ್ಲವೆಂದರೂ, ನವಾಳ ಆಸಕ್ತಿ ಹಾಗೂ ಇತರ ಶೈಲಿಯ ಚಿತ್ರಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಪಳಗಿದ ಅವಳನ್ನು ಕಂಡು ಕೇಶವ ಕಲಿಸಲು ಒಪ್ಪುತ್ತಾನೆ. ನಿರಾತಂಕವಾಗಿ ತಂದೆಯ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ತನ್ನದಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಮಾಧವಿ ಹೊಟ್ಟೆಕಿಚ್ಚಿಗೊಳಗಾಗುತ್ತಾಳೆ. ರತಿ-ಮನ್ಮಥರ ಚಿತ್ರದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿ ಬರೆದ ಚಿತ್ರಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಬೊಂಬೆಗಳ ಮುಖಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ಮಾಧವಿ ತನ್ನ ಹಾಗೂ ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಮುಖಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಹೇಳಿದಾಗ, ಕೇಶವ ಮಾಧವಿ + ಅವಳ ಗಂಡ ವಿಭಿನ್ ನ ಮುಖಗಳನ್ನು ಅಂಟಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದು ನಿರ್ದೇಶಕರು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸುವ, ಮಾಧವಿಯ ತಂದೆಯೆಡೆಗಿರುವ ಆಳವಾದ possessivenessನ ಮೊದಲ ದೃಶ್ಯ. ಇದರ ನಂತರ ನವಾಳ ಪ್ರವೇಶವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಚಿತ್ರ ಕಲೆಯನ್ನು ನವಾ ಕೊಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದಾಗ ಕೇಶವ, ಮಾರಲು ಒಪ್ಪದೇ ಅವಳಿಗೇ giftಆಗಿ ಕೊಟ್ಟು ಬಿಡುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಮಾಧವಿಯನ್ನು ಕೆರಳಿಸುತ್ತದೆ. ಕೇಶವ ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯ ನೆನಪಿಗಾಗೆ ನಿಂತುಹೋದ ಗಡಿಯಾರವನ್ನು ಜೋಬಿನಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುತ್ತಾನೆ...

ನವಾಳ ಆಗಮನದಿಂದಾದ ಮಾಧವಿಯ ಭಾವನೆಗಳ ಏರುಪೇರುಗಳನ್ನು ಕೇಶವ ಗಮನಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಮಿತ್ರ ಡಾ.ಜನಾರ್ಧನರ ಹತ್ತಿರ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ ಕೂಡ. ಡಾಕ್ಟರ್ ಮಾಧವಿಯ ಮನಸ್ಸು ಅತೀ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿದೆಯೆಂದೂ ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಈ ಮಧ್ಯೆ ಮೈಸೂರು ಶೈಲಿಯ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನೋಡಲು ಕೇಶವ ಮತ್ತು ನವಾ ಮೈಸೂರಿಗೆ ಹೊರಡುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಕಾರಿನಲ್ಲಿ ಶೃಂಗಾರ ರಸದ ಮಾತುಗಳನ್ನಾಡುತ್ತಿರಬಹುದು, ಸರಸವಾಡುತ್ತಿರಬಹುದೆಂದು ಸುಮ್ಮನೆ ಊಹಿಸಿಕೊಂಡು ಮಾಧವಿ ಕುದಿಯುತ್ತಾಳೆ. ತಂದೆಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ ಅಷ್ಟು ಜೋರಾಗಿ ಇರಾನಿ ಸಂಗೀತ ಏಕೆ ಹಾಕಿದ್ದೀರಿ ಕಾರಲ್ಲಿ ಎಂದಾಗ ತಂದೆ ಯಾವ ಸಂಗೀತವೂ ಹಾಕಿಲ್ಲವಲ್ಲ ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ.... ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಲ ಮಾಧವಿಯ ಹುಚ್ಚು ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವಾಗಲೂ ನಿರ್ದೇಶಕ ಕೇಶವನ ಶಾಂತ ಚಿತ್ತ ಹಾಗೂ ಕಲ್ಮಶವಿಲ್ಲದ ಮನಸ್ಸನ್ನೂ ಕೂಡ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ತೋರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ತೀರಾ ತಳಮಳಗೊಂಡು ಮಧ್ಯ ರಾತ್ರಿ ನಿದ್ದೆ ಬಾರದೆ ಕೇಶವ, ಸ್ನೇಹಿತ ಡಾ ಜನಾರಿಗೆ ಕರೆಮಾಡಿದಾಗ, ಅವರು ತಮ್ಮ ತಂದೆಯ ಶಾದ್ಧ ಕರ್ಮ ನೆರವೇರಿಸಲು ಹೊರಟಿರುತ್ತಾರೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆಯೇ ಇಲ್ಲದಿದ್ದ ಡಾಕ್ಟರೂ ಕೂಡ ಇದನ್ನೆಲ್ಲಾ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಕಂಡು ಕೇಶವ ಉದ್ವೇಗಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಕೆಲವು ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಕೆಲವು ಕಾರಣಗಳಿಗೋಸ್ಕರ ಮಾಡಲೇ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಸಿಗದಿರುವ ಕೆಲವು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬಿಡುವುದೇ ಮೇಲು ಎಂದುತ್ತರ ಕೊಡುವ ಸ್ನೇಹಿತನ ಮಾತುಗಳು ಕೇಶವನನ್ನು, ಮೈಯ ನೀರೆಲ್ಲ ಸೋರಿಹೋಗಿ, ಆಯಾಸಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ೧೫ ವರ್ಷದ ಹಿಂದೆ ಸತ್ತ ತನ್ನ ತಂದೆಗೆ ಶ್ರಾದ್ಧ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕಿತ್ತೆಂದು ಬೇರಸಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.

ಇರಾನಿಗೆ ಹೊರಟು ಹೋಗುವ ಮೊದಲು ಕೊನೆಯ ಬಾರಿಗೆ ತನ್ನನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಲು ಬಂದಿದ್ದ ನವಾಳನ್ನು ಹಾಗೇ ವಾಪಸ್ಸು ಕಳಿಸಿಬಿಡುವ ಮಾಧವಿಯ ಹುಚ್ಚು ಮನಸ್ಸು, ಕೇಶವನಿಗೆ ಮನೆಯ ಹೊರಗಡೆ ಮುದುರಿ ಬಿಸುಟಿದ್ದ, ನವಾಳ ಕಾಗದದಿಂದ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ಬೇಸರಗೊಂಡು ಮಾಧವಿಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದಾಗ, ತನಗೂ ನವಾಗೂ ಸಂಬಂಧ ಕಲ್ಪಿಸಿ ಕೀಳಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವ ಮಾಧವಿಯ ಭಾವನೆಗಳ ತೀವ್ರತೆ ತಡೆದುಕೊಳ್ಳಲಾರದೆ, ತತ್ತರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ತನ್ನನ್ನು ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು ಹಿಂದೆ ಬರಬಾರದೆಂದು ಚೀಟಿ ಬರೆದಿಟ್ಟು, ಮನೆ ಬಿಟ್ಟು ಹೊರಟು ಹೋಗುತ್ತಾನೆ....

ತಂದೆಯ ನಿರ್ಗಮನದಿಂದ ತೀವ್ರವಾಗಿ ನೊಂದ ಮಾಧವಿ ಡಾ ಜನಾರ ಹತ್ತಿರ ಬಂದಾಗ, ಅವರು ಅವಳ ಭಾವನೆಗಳ ತೀವ್ರತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಿಸಿ, ಖಂಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ವಿವೇಕವೆಂಬ ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣಗಳ ಮುಂದೆ ಯಾವ ತರಹದ ಭಾವೋದ್ವೇಗಗಳೂ ಕತ್ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲವೆಂದು ಉಪದೇಶಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮನೆಗ ಬಂದ ಮಾಧವಿಗೆ ಗಂಡ ವಿಭಿನ್ ಅವಳು ತನ್ನನ್ನೂ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು, ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.

ಎಂಟು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಗಂಡನಿಂದ ಬೇರೆಯಾದ, ಹೆಣ್ಣು ಮಗುವಿನ ತಾಯಿಯಾಗಿ, ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾಪಕಿಯಾದ ಮಾಧವಿಯ ಪುನರ್ಪವೇಶವಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ನಾನದ ತೊಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಗದದ ದೋಣಿ ಬಿಡುವ ಮಾಧವಿಯ ಮಗಳು ರಚನಾಳ ಮೂಲಕ, ಜೀವನದ ದೋಣಿ ತೇಲಿ ಮುಂದೆ ಬಂದಿದೆಯೆಂದೂ, ಮಾಧವಿಯ ಮುಂದಿನ ಬಾಳಿನಲ್ಲಿ ಈ ದೋಣಿಯೇ ಮುಖ್ಯ ನಿರ್ಧಾರಗಳ ನೆಲೆಯಾಗುತ್ತದೆಂದೂ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇರಾನ್ ನಿಂದ ತಿರುಗಿ ಬರುವ ನವಾ ತನ್ನ ಗುರುಗಳನ್ನು ಕಾಣದೆ, ನೊಂದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ಕೇಶವ ಹೆಂಡತಿಯ ನೆನಪಿಗೆಂದು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದ ನಿಂತು ಹೋಗಿದ್ದ ಗಡಿಯಾರವನ್ನು ರಿಪೇರಿ ಮಾಡಿಸಿ, ತಂದಿರುತ್ತಾಳೆ. ನವಾಳ ಹತ್ತಿರ ಮಾಧವಿ ತನ್ನ ತಪ್ಪು ಕಲ್ಪನೆಗಾಗಿ ಕ್ಷಮೆಯಾಚಿಸುತ್ತಾಳೆ. ನವಾಳ ನಿರ್ಗಮನದ ನಂತರ, ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಂದ ಒಂದು ವಿಭಿನ್ನ ವರದಿಯು ಮಾಧವಿಯ ಕಣ್ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ವಾರಣಾಸಿಯಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಿ ಬಯಸಿದವರಿಗೆ ಜಾಗ ಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆಂದೂ - ಅಕಸ್ಮಾತ್ ೧೫ ದಿನದಲ್ಲಿ ಸಾಯದಿದ್ದರೆ, ಕೋಣೆ ಖಾಲಿ ಮಾಡಬೇಕೆಂದೂ ಬರೆದಿರುತ್ತದೆ. ಸಾಯುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಾರಣಾಸಿಯಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಈಶ್ವರ ಸ್ವತ: ತಾರಕ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಸಾಯುವವರ ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತಾನೆಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ ಜನ ಈ ಮುಕ್ತಿಧಾಮಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ... ಅಲ್ಲಿ ಮಲಗಿದ್ದ ವೃದ್ಧನ ಹಿಂದಿನ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲಿನ ಈಶ್ವರನ ಮೈಸೂರು ಶೈಲಿಯ ಚಿತ್ರಕಲೆಯನ್ನು ನೋಡಿ ಮಾಧವಿ ಅದು ತನ್ನ ತಂದೆಯದೇ ಕಲೆಯೆಂದು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾಳೆ ಹಾಗೂ ತಂದೆಯನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಹೋಗುತ್ತಾಳೆ. ವಾರಣಾಸಿಯಲ್ಲಿ ಉರಿಯುವ ಚಿತೆಯನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಕಂಡು, ಮಗು ರಚನಾ ಹೆದರುತ್ತಾಳೆ. ಮೋಕ್ಷ ಎಂದರೇನು ? ಮುಕ್ತಿ ಎಂದರೇನು ಎಂಬಂಥ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾಳೆ. ೧೩೦೦೦ ಜನರಿಗೆ ಮುಕ್ತಿ ಸಿಗುವುದನ್ನು ನೋಡಿದ್ದೇನೆನ್ನುವ ರಾಮ ನಾರಾಯಣ ಶರ್ಮ, ದಿನಕ್ಕೊಂದೇ ಒಂದು ಮಾತನಾಡುವ ಮುದುಕ, ಪ್ರೀತಿ ವ್ಯಾಮೋಹ ಆಗಿದ್ದು, ತಾನು ನಿರ್ಗತಿಕನಾದ ನಂತರ ತಿಳಿದು, ಕಾಶಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ವೃಧ್ಧ, ಪ್ರೀತೀನೇ ಬೇರೆ ವ್ಯಾಮೋಹಾನೇ ಬೇರೆನ್ನುತ್ತಾನೆ. ಸಾಮ್ಯತೆ ಇಲ್ಲದ ತನ್ನವೇ ಆದ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಹೇಳುವಂತಹ ವಿಭಿನ್ನ ಪಾತ್ರಗಳು..... ಮಗುವಿನ ಹೆಣ ಜಲಸಮಾಧಿ ಮಾಡುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ರಚನಾ ಹೆದರಿ ಕಾಗದದ ದೋಣಿಯೇ ಚೆನ್ನ, ನಿಜವಾದ್ದು ಬೇಡವೆನ್ನುತ್ತಾಳೆ.

ಈ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಗಂಗೆಯ ತಟದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ದಿನವೂ ವೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದ ರಚನಾ ತನಗರಿಯದಂತೆಯೇ ಕೇಶವನನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿ, ಸ್ನೇಹ ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ಸತ್ತ ಮೇಲೆ ನಾವೆಲ್ಲಾ ಎಲ್ಲಿಗೋಗ್ತೀವಿ ಎಂದು ಕೇಳುತ್ತಾಳೆ. ಯಾರೂ ಬಂದು ಹೇಳಿಲ್ಲವೆಂದಾಗ, ತಾತನಿಗೆ ನೀನು ಬಂದು ನಂಗೆ ಹೇಳ್ತೀನಿ ಅಂತ ಮಾತುಕೊಡು ಎನ್ನುತ್ತಾಳೆ. ಈ ಕಡೆ ಮಾಧವಿ ಕಾಶಿಯ ಎಲ್ಲಾ ಘಾಟಗಳಲ್ಲೂ ತಂದೆಯನ್ನು ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು ಅಲೆಯುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಆ ಕಡೆ ಗಂಗೆಯ ತಟದಲ್ಲಿ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು ರಚನಾ ತಾತನ ಜೊತೆ ಹರಟುತ್ತಿರುತ್ತಾಳೆ.......ಕೈಗೆಟುಕಿದ್ದಾಗ ಕಳೆದುಕೊಂಡು, ಹುಡುಕಿ ಅಲೆದರೆ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ಮಾಧವಿ ಹಾಗೂ ರಚನಾಳ ಪಾತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರೇಕ್ಷಕ ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ........

"ಆಕಾಶ ಇಲ್ಲಾನ್ನೋಕಾಗೋಲ್ಲ ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಮುಟ್ಟೋಕೂ ಆಗೊಲ್ಲ. ಮನುಷ್ಯ ಸಂಬಂಧಗಳೂ ಅದೇ ರೀತಿ. ಇಲ್ಲದ್ದನ್ನು ಇದೇಂತ ಭಾವಿಸಿಕೊಂಡು ಬದುಕೋದು, ಅದಿಕ್ಕೇ ನೋವು / ಯಾತನೆ / ಕೊನೆಯಿಲ್ಲದ ಹುಡುಕಾಟ ಅನುಭವಿಸುವುದು" ಎಂದು ತನ್ನ ತಂದೆಯೇ ಆ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳಿಗೆ ಹೇಳಿದ್ದರೆಂದು ತಿಳಿದು ಮಾಧವಿಯ ಕಣ್ಣುಗಳು ಕೊಳವಾಗತ್ತೆ. ನೀರಿನಲ್ಲಿ ತೇಲುತ್ತಿದ್ದ ಹೂವು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಹೋಗಿ ರಚನಾ ಕಾಲು ಜಾರುತ್ತಾಳೆ. ವಿಷಯ ತಿಳಿದು ಮಾಧವಿ ಓಡಿ ಬರುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ರಚನಾ ತನ್ನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹೂವು ಹಿಡಿದು ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿರುತ್ತಾಳೆ. ಮಾಧವಿ ಕೇಳಿದಾಗ ತಾತ ತನ್ನನ್ನು ಮೇಲೆತ್ತಿದರು ಎನ್ನುತ್ತಾಳೆ ಮತ್ತು ಮಾಧವಿಯ ಬ್ಯಾಗು ಕಳೆದುಹೋದಾಗ, ಅದರಲ್ಲಿದ್ದ ಅದೇ ಹಳೆಯ ಗಡಿಯಾರವನ್ನು ಮಾಧವಿಯ ಕೈಯಲ್ಲಿಟ್ಟು ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ - ತಾತ ಹೇಳಿದರು, ಅವರು ಇನ್ನೆಂದೂ ಮತ್ತೆ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲವಂತೆ ಎಂದು. ರಚನಾ ಕೈ ತೋರಿದ ಕಡೆ ನೋಡಿದಾಗ ದೂರದಲ್ಲಿ ನದಿ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ದೋಣಿಯಲ್ಲಿ ನೀತು ಕೇಶವ ಮಾಧವಿಯ ಕಡೆಗೆ ತಿರುಗಿಯೂ ನೋಡದೇ ಹೊರಟು ಹೋಗುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ. ಮಗಳಿಗೆ ಕ್ಷಮೆ ಕೇಳುವ ಒಂದು ಅವಕಾಶವನ್ನೂ ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ. ತಂದೆ ಸಿಕ್ಕೂ ಸಿಗದಿದ್ದಾಗ ಮಾಧವಿಗೆ ವಾಸ್ತವ ಅರ್ಥವಾಗಿ ತನ್ನ ಮಗಳ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಅವಳ ತಂದೆಗೆ (ತನ್ನ ಗಂಡನಿಗೆ) ಕರೆ ಮಾಡಿಸುತ್ತಾಳೆ.

ಚಿತ್ರಕಥೆ ಎಲ್ಲೂ ಅನವಶ್ಯಕವಾಗಿ ಎಳೆಯದೆ, ಚಿಕ್ಕ - ಚೊಕ್ಕವಾಗಿ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಲಕ್ಷ್ಮೀಪತೆ ಕೋಲಾರ ಅವರ ಚುರುಕುತನ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಎಷ್ಟೋ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಹೇಳದೆಯೇ ಹೇಳಿಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ಸನ್ನಿವೇಶಗಳೂ, ಪಾತ್ರಗಳೂ ತಾವೇ ತಾವಾಗಿ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೆಣೆಯುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತವೆ. ಅರ್ಥವತ್ತಾದ ಸಂಭಾಷಣೆಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಮಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ, ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಪ್ರವೀಣ್ ಗೋಡ್ಕಿಂಡಿಯವರ ಸಂಗೀತ ಇಂಪಾಗಿದೆ, ಮಧುರವಾಗಿದೆ. ರಾಮಚಂದ್ರ ಅಹಿಯಾಳರ ಸಿನಿಮಟೋಗ್ರಾಫಿ ಅದ್ಭುತವಾಗಿದೆ. ತುಂಬಿ ಹರಿಯುವ ನದಿ, ಸೇತುವೆ, ಸ್ಮಶಾನ ಘಟ್ಟ, ದೋಣಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಮ್ಮ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಸಿ ಅತ್ಯಂತ ಅರ್ಥಗರ್ಭಿತವಾಗಿ ತೋರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಎಲ್ಲರ / ಎಲ್ಲದರ ಜೊತೆಗೂ ಇದ್ದೂ, ವ್ಯಾಮೋಹ ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳದೇ ಕಮಲದ ದಳದಮೇಲಿನ ನೀರಿನಂತಿರಬೇಕೆಂಬುದು ಸಂದೇಶ......

ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಪಿ ಶೇಷಾದ್ರಿಯವರ ನಿರ್ದೇಶನ ಅತ್ಯಂತ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದೆ. ಎಲ್ಲೂ ಒಂದರೆ ಘಳಿಗೆಯೂ ಬೇಸರವಾಗದಂತೆ ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರ‍ಾಮಕೃಷ್ಣರ ನಟನೆ ಅಮೋಘವಾಗಿದೆ. ಭಾವನಾ ರಾಮ ಕೃಷ್ಣರ ಎದುರು ಸ್ವಲ್ಪ ಸಪ್ಪೆ ಎನಿಸಿದರೂ ಕೂಡ ಲವಲವಿಕೆಯ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಜೀವ ತುಂಬಿದ್ದಾರೆ. ಚಿತ್ರದ ಅಂತ್ಯ ಅತ್ಯಂತ ಭಾವುಕವಾಗಿ, ಅರ್ಥವತ್ತಾಗಿ, ಸುಂದರವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಭಾವನಾ ತಂದೆಯ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನೂ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ ಮತ್ತು ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಆ ಭಾವನೆಗಳ ತೀವ್ರತೆಯಿಂದ... Electra Complexನಿಂದ ಹೊರತರುವುದರಲ್ಲೂ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುತ್ತಾಳೆ.... ಮಗಳಿಗೆ ತಂದೆಯ ಪ್ರೀತಿ ದಕ್ಕುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ. ಮಾಧವಿ ತಂದೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡೂ, ಜೀವನವನ್ನೂ ತಂದೆಯ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನೂ ಮರಳಿ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ಕೊನೆಗೂ ತನ್ನ ಮಗಳಿಗೆ ತಂದೆಯ ಪ್ರೀತಿ ದಕ್ಕುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ...... ತುಂಬಾ ದಿನಗಳ ನಂತರ ನೋಡಿದ ಒಂದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಿತ್ರ....